НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Выборы 2018 Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Бала тәрбиәләүҙең алтын ҡағиҙәләре
Новости / Мәғариф // Сегодня, 06:00


Бала тәрбиәләүҙең алтын ҡағиҙәләре
Бала үҫкәс, уның холҡон үҙгәртеү ауыр. Иң яҡшыһы – бала сағында дөрөҫ йүнәлеш биреү. Бының өсөн совет педагогы Симон Соловейчик түбәндәге дүрт ҡағиҙәне иҫтә тоторға ҡушҡан.
1. Ирек. Тик бала нимә теләй, шуны эшләргә рөхсәт итеү күҙ алдында тотолмай. Ирек – тәртипһеҙлек тигән һүҙ түгел. Баланы фекерләргә өйрәтеү, уның уй-фекере менән ҡыҙыҡһынып тороу, һорауҙар бирергә рөхсәт итеү. Ҡыҫҡаһы, баланы үҙ фекере булған шәхес итеп тәрбиәләү.
2. Донъяны аңлатыу. «Донъя матур, тик ул һинең тирәләй генә әйләнмәй». Соловейчик, балаға ошо фекерҙе һеңдерергә кәрәк, тигән. Мәҫәлән, бала әсәһен таптырып илай, ти. Әсә кеше бер ниндәй ҙә хәүеф янамауын, баланың бары тик холоҡһоҙланып күҙ йәше түгеүен белә икән, эшен тамамлағас ҡына бәләкәс янына килә. Тыныс тауыш менән: «Нимә булды?» – тип һорай.
3. Үҙаллылыҡ. Баланы кесе йәштән үк оло тормошҡа әҙерләй башларға кәрәк. Бала әлегә эште урын-еренә еткереп башҡара алмай икән: «Һинән булмай!» – тип эшен тартып алмағыҙ. Ул эшләй-эшләй өйрәнә. «Бына ошолай итеп эшлә», – тип ипле итеп төҙәтеп, өйрәтеп тороғоҙ.
4. Үҫеш мөмкинлеге. Бала физик яҡтан да, аҡыл яғынан да үҫергә тейеш. Ә үҫкәндә төрлө хәл була. Ҡысҡырып көлгән йәки салбарын бысратҡан өсөн асыуланмағыҙ. Бәләкәсегеҙҙе төрлө түңәрәккә йөрөтөгөҙ, ҡыҙыҡһындыра белегеҙ, әүҙемлеген, энергияһын файҙалы юҫыҡҡа бороғоҙ....

Оло хөрмәт һиңә, уҡытыусы!
Новости / Мәғариф // 5-10-2018, 10:35


Оло хөрмәт һиңә, уҡытыусы!
Сибай ҡалаһындағы «Ирәндек лицейының башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гөлнара Рафаэль ҡыҙы Әйүпова – уҡыусыларҙа телгә һөйөү, хөрмәт тәрбиәләүгә күп көс түккән педагог

– Ҡайҙа барһағыҙ ҙа, үҙегеҙҙе матур тотоғоҙ, башҡортмон, тип танышығыҙ, тип өйрәтәм уҡыусыларға. Исемегеҙҙе хәтерләп ҡалмаһалар ҙа, милләтегеҙҙе иҫтә тоторҙар. Был тәртипле, аҡыллы кеше башҡорт булды бит, тип һоҡланып һөйләрлек, халҡыбыҙҙың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫлек булһын, тим, – Гөлнара Рафаэль ҡыҙы белем биреүсе генә түгел, ә иң тәүҙә тормошто һәм кешеләрҙе яратырға өйрәтеүсе һәм балаларҙың күңеленә матур ғәҙәт орлоҡтарын сәсеүсе тәрбиәсе....

«Төнгө ябалаҡтар»
Новости / Мәғариф // 2-10-2018, 07:00


«Төнгө ябалаҡтар»
Уйынды алып барыусы «Төн!» тип ҡысҡырыуға ҡатнашыусылар тегеләй-былай йүгерә башлай. Бер кем дә хәрәкәтһеҙ торорға тейеш түгел. Алып барыусы «Көн!» тиһә, «ябалаҡтар» «өйҙәренә» йүгерә. «Өй» – һәр береһенең аҡбур менән һыҙылған йәки таш, ағас менән билдәләп ҡуйылған ере. Алып барыусы ҡасып өлгөрмәгәндәрҙе ҡыуып тота. Тотолған «ябалаҡ» уйындан сыға. Иң һуңғы тороп ҡалған бала еңеүсе була.
...

«Кирбестәр» һәм «ташсылар»
Новости / Мәғариф // 29-09-2018, 07:00


«Кирбестәр» һәм «ташсылар»
Был уйын күп балаға иҫәпләнгән. Уйынсылар араһынан ике «ташсы» һайлап алына. Ә ҡалған уйынсылар – «кирбестәр». «Кирбестәр» уйын башланыу менән «ташсылар»ҙан ҡаса башлай, тегеләр уларҙы ҡыуып тоторға тейеш. Тотолған «кирбес»те «ташсы» билдәле бер урынға килтереп ҡуя. Икенсеһен дә ошонда килтерә – «стена» барлыҡҡа килә. Кемдең «стена»һы оҙонораҡ, шул «ташсы» еңеүсе була....

«Уҡыусың рәхмәтле булһын»
Новости / Мәғариф // 8-09-2018, 06:30


«Уҡыусың рәхмәтле булһын»
Портфолио. Ләйсән Хәсән ҡыҙы Шәрипова Баймаҡ районының Бөрйәнйылға ауылында донъяға килгән. Ауыл мәктәбенән һуң Баймаҡ интернаты, унан һуң Башҡорт дәүләт университетында белем алған. Мерәҫ ауылында урта мәктәп ябылғанға тиклем инглиз теленән уҡыта.
Ләйсән Хәсән ҡыҙы – әүҙем блогер, «Бәйләнештә» сайтында «Л. Шәрипова: объектив+ҡәләм» тип аталған төркөмөн алып бара. Авторҙың ғаилә, мәктәп темаһына көндәлектәр формаһында алып барған фотоһүрәттәре, фекерҙәре, уйланыуҙары һәм борсолоуҙары фәһемле....

Үҙе бара, эҙе юҡ, маңлайында күҙе юҡ
Новости / Мәғариф // 21-07-2018, 07:00


Үҙе бара, эҙе юҡ, маңлайында күҙе юҡ
Был йомаҡтың яуабы нисек, дуҫтар? Эйе, карап. Моғайын, йәйгеһен йылға-күл буйында йөрөргә яратаһығыҙҙыр, шулаймы? Рәхәтләнеп һыу инеп, ҡыҙынып ял итеүе, ҡомдан һарайҙар яһап уйнауы бигерәк ҡыҙыҡ шул. Ә бына һыуҙа йөҙҙөрөр өсөн ҡағыҙҙан карап яһай беләһегеҙме һуң? Өлкәндәрҙе ҡабат-ҡабат һорап йонсотмағыҙ, үҙегеҙ өйрәнегеҙ, бының бер ауырлығы ла юҡ. Әйҙәгеҙ, эшкә тотонайыҡ!...

Мәскәү дәүләт университетын – ҡыҙыл дипломға
Новости / Мәғариф // 16-07-2018, 06:30


Мәскәү дәүләт  университетын –  ҡыҙыл дипломға
Өфө ҡыҙы Гөлнәзирә Мәһәҙиева М. Ломо­носов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын ҡыҙыл дипломға тамамланы.
Гөлнәзирә баш ҡалабыҙҙың М. Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейында, унан 39-сы гимназияла уҡый. Йәмғиәтте өйрәнеү фәненән үткәрелгән Бөтә Рәсәй олимпиадаһы призеры булараҡ, Мәскәүҙәге бер нисә уҡыу йортона конкурсһыҙ инеү хоҡуғына эйә була. Әммә ҡыҙ, өҫтәмә имтихан тапшырып, МДУ-ла үҙен һынап ҡарарға була һәм яңылышмай. Ағаһы Байрастың Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультетына эске имтиханды юғары балға тапшырыуы ла ҡанатландырып ебәрә, үҙ-үҙенә ышаныс өҫтәй. Һөнәр һайлауҙа улар­ҙың икәүһенә лә атайҙарының, оҙаҡ йылдар Суд приставтары федераль хеҙмәтенең Башҡор­тостан буйынса идаралығында мөһим документтар­ҙы башҡарыу буйынса район-ара бүлек етәксеһе булып эшләүсе Ғәлимйән Мәһәҙиевтың, йоғонтоһо көслө булғандыр.
Илдең төп вузында уҡыу бик оҡшай ҡыҙға. Бөтәһе менән дә уртаҡ тел таба белгән алсаҡ, яғымлы башҡорт ҡыҙын курсташтары ла үҙ итә. Тәүге көн­дәр­ҙә үк уны төркөмдөң профоргы итеп һайлайҙар.
Дүрт йыл буйына студент тормошоноң уртаһында ҡайнай: ғилми конференцияларҙа, спорт ярыштарында ҡатнаша. Быйыл иһә дәүләт имтиханы тапшырыу, диплом яҡлау кеүек бик яуаплы мәшәҡәттәр араһында футбол буйынса донъя чемпионатында волонтер булып эшләргә лә өлгөргән. Мундиалдең иң һуңғы этабында – финал уйында трибунала көйәрмәндәр араһында тәртип булдырыу өсөн яуап­лы итеп тәғәйенләнгән ул.
Һәләтле, уңған, үҙ маҡсатына ынтылыусан ҡыҙҙың тырышлығы бушҡа булмай, илебеҙҙең абруйлы уҡыу йортоноң ҡыҙыл дипломына лайыҡ була.
– Минең әсәйем дә (“Ватандаш” журналының баш мөхәррире Рәшиҙә Мәһәҙиева – авт.) теүәл 30 йыл элек ошо уҡыу йортоноң журналистика факультетын ҡыҙыл дипломға тамамлаған. Мин дә унан ҡалышмаҫҡа тырыштым, – тип йылмая һәр яҡтан ата-әсәһенә оҡшарға ынтылған ҡыҙ.
Ә алда – тағы ла яңы һынау. Гөлнәзирә Мәһәҙиева магистратурала уҡыуын дауам итмәксе. Йәш замандашыбыҙға уңыштар теләйек!
С. АМАНТАЕВА....

Тиҫкәренең дә тиҫкәреһе
Новости / Мәғариф // 14-07-2018, 07:00


Тиҫкәренең дә тиҫкәреһе
«Әсәй, тағы саҡ ҡына уйнайым да...» Бөҙрәханаға ингәс, балаға телефон тотторорға тура килде. Сөнки салон буйлап йүгерә башланы, шкафтарҙы асып ҡарай, төрлө флаконға, ҡайсыларға үрелә. «Мә, телефон!» – ҡул һуҙыуға, ауыҙ ҡолаҡҡа етте, әллә шуны ҡулға төшөрөү өсөн юрамал ҡылана?! Үҙе әйтмешләй, «әсәйҙе тәтәй иткәнсе», бүтән тауыш - тыны сыҡманы. Хәҙер инде ҡулынан телефонды алып булмай.
– Бесәй асыҡҡан бит, ашатайым да. Ашамаһа әтеү эсе ауыртыр…
Бер аҙ көтәм быны. Эй, һуҙыла бала, «аҙыҡтың» теләһә ниндәйен түгел, һайлап ҡына бирә.
– Инде пижамаһын кейҙереп йоҡларға һалайым! – ә ул бесәйҙең 50-ләгән «кейеме». Бөтәһен дә барлай башлағас, ваҡыт оҙаҡҡараҡ һуҙылды. Үҙем ярҙамлашырға булдым, йәнәһе, тоттом да береһен «кей­ҙер­ҙем». «Юҡ, ул бит машиналар төшөрөлгән пижамаһын ярата!» – бала сар итеп ҡалғанға бөтә бөҙрәхана боролоп ҡараны. Ҡыҫҡаһы, теге-был сәбәбен табып, телефондан айырылмай бит. Өгөтләп тә, юхалап та, төрлөһөн вәғәҙәләп, алдап та ҡарайым, юҡ… Минең сабырлыҡ та шарт һынды. Телефонды ҡулынан тартып алып, салондан елдереп сығып киттем. Улым аҡырып илап, артымдан эйәр­ҙе.
Бына тағы мин монстр әсә, тағы улым менән тупаҫ ҡыландым. Икәүләп илап ҡайтып киләбеҙ, бала ҡысҡырып, мин йәшләнеп. Ошондай минуттарҙа бала тәрбиәләү буйынса барлыҡ ҡағиҙәм юҡҡа сыға – сабырлыҡ тигәнгә өйрәнеп буламы, юҡмы? Баланың тағы бер еңмешләнеүе алдында үҙеңде лайыҡлы тота белмәнең, тағы ла дауыл ҡуптарҙың, тип әрләйем үҙемде....

«Ҡояш апай, сыҡ, сыҡ…»
Новости / Мәғариф // 6-07-2018, 07:30


«Ҡояш апай, сыҡ, сыҡ…»
Ҡояшта ҡыҙыныу модаһын кем уйлап тапҡан, беләһегеҙме? Баҡһаң, Коко Шанель кейемдәр генә түгел, пляж өсөн яңы шөғөл дә уйлап сығар­ған икән. Быға тиклем аристократ ҡатын - ҡыҙ ҡояшта зонтһыҙ һәм эшләпәһеҙ йөрөмәгән. Улар аҡ тәнле булырға яратҡан.
Ҡояш нурҙары кешегә бәхет гормонын бүлеп сығарырға ярҙам итә. Стресс йәки депрессиянан да ҡотҡара икән. Бөгөн аристократкаларҙың хаҡлы булыуына төшөнәһең, сөнки ҡояштың ультрафиолет нурҙары үтә зарарлы. Сәғәттәр буйына ҡояш аҫтында тороу тирегә насар тәьҫир итә, ул үҙенең һаҡланыу функцияларын үтәмәй башлай, терморегуляция юҡҡа сыға һәм кешене эҫе һуға....

«Ашағым килмәй!»
Новости / Мәғариф // 3-06-2018, 08:00


«Ашағым килмәй!»
Баланың яҡшы аппетиты – ата - әсә өсөн оло ҡыуаныс. Үҙем бешергән бутҡа, аштарҙы төбөнә тиклем ашап ҡуйған улымды һиҙҙермәй генә оло ҡәнәғәтлек менән күҙәтергә яратам. Ә бына аҙыҡтан баш тартҡан бала менән хәл бөтөнләй башҡаса. Һәр табын бала һәм әсәй араһындағы «көрәшкә» әйләнә. Баланы өгөтләйҙәр, әрләйҙәр, төрлөсә алдаҡ юл менән, юхалап ауыҙына ҡалаҡлап аш тығалар. Ҡыҫымға алынған бәләкәс, теләмәһә лә, ашарға мәжбүр. Баҡһаң, аппетитһыҙ ашауҙың файҙаға ҡарағанда зыяны күберәк икән. Бындай осраҡта, ашҡаҙан һуты аҙ бүленеп сығыу сәбәпле, бауырға ауырыраҡ тура килә – бәләкәстең аппетиты насар икән ни эшләргә?...


Борьба с коррупцией

[/aviable]

  • Аҡ күлдәк (Хикәйә)
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (21.09.2018)
  • Министром молодежной политики и спорта Республики Башкортостан назначен Руслан Хабибов
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (14.09.2018)
  • Радий Хәбиров бөгөн Башҡортостандың беренсе Президенты Мортаза Рәхимов менән осрашты
  • Тормош – ҡуласа, әйләндереп бер баҫа
  • Үткәндәрҙе ебәрергә өйрәнегеҙ
  • Ылау (Хикәйә)
  • Ралина БУРАНҒОЛОВА
  • РЕСПУБЛИКА КӨНӨ МЕНӘН, ВАТАНДАШТАР!!!



  • Радио Юлдаш FM