RSS-подписка facebook facebook Вконтакте Вконтакте
» » Бер бала ла юғалмаһын!

26.09.2019 Бер бала ла юғалмаһын!

Илдең билдәле “Лиза Алерт” эҙләү отряды сираттағы социаль һынауын уҙғарҙы. Унда теләк буйынса ата-әсәләр һәм уларҙың балалары ҡатнашты. Сит кешеләр уйын майҙансығынан 3 – 12 йәшлек балаларҙы үҙҙәре артынан эйәртеп, ситкә алып китергә тейеш ине. Экспериментта ҡатнашыусы 17 баланың 15-е сит кешеләргә әүрәй һәм улар менән китергә ризалаша. Уйланырлыҡ һандар...

Уйын майҙансығынан баланы нисек алып китәләр
?
Бала урлаусылар, ғәҙәттә, “Әйҙә, һиңә матур ғына бесәй балаһы бирәм”, “Тәмле генә туңдырма менән һыйлайым”, “Велосипедта алып йөрөйөм” тигәнерәк тәҡдимдәр менән яғымлы итеп һүҙ ҡуша икән. Йәки “Һине әсәйең саҡыра, миңә илтеп ҡуйырға ҡушты”, “Бер көсөктө ашатып киләйек” тиһәләр, бала шунда уҡ ышана.

Бала ҡараҡтары һәр саҡ уҫал булмай!
Бала ҡараҡтарын йәмһеҙ, агрессив ир-ат итеп күҙ алдына килтермәгеҙ. Бөгөн улар араһында ҡатын-ҡыҙҙар күберәк, ти белгестәр. Сөнки бәләкәстәр интуитив рәүештә гүзәл затҡа нығыраҡ ышана. Балағыҙҙы таныш булмаған апайҙар менән дә һөйләшмәҫкә өйрәтегеҙ.

“Ярҙам һорауҙың бер ояты ла юҡ!”

Әйткәндәй, “Лиза Алерт” экспериментында ҡатнашҡан балаларҙың ҡайһы берәүҙәре, ят кешеләргә эйәреп китеп барғанда уҡ, “уның бер ниндәй ҙә ҡуян күрһәтмәйәсәген” аңлаған. Тик улар ярҙам һорарға, кеше араһында ҡысҡырырға оялған. Ә 7 – 12 йәшлектәр урамда ҡысҡырып, ҡасып китеп үҙенә иғтибар йүнәлтмәгән, сөнки улар сәйер булып күренеүҙән тартынған, имеш.

Шулай уҡ, “өлкәндәр ҡушҡанды үтәргә кәрәк”, “ҙурҙар һәр саҡ дөрөҫөн әйтә, алдашмай” тигән сәбәптәр арҡаһында, балалар эксперимент мә­лендә үҙ-үҙен ҡотҡарыу өсөн бер ни ҙә эшләмәгән.

Эҙләү отряды белгестәре тағы бер проблеманы күтәрә: баланы майҙансыҡтан алып китеүҙәрен күргән шаһиттар араһында берәү ҙә бер ниндәй ҙә сара күрмәгән. Тирә-йүндәгеләрҙең иғтибарлыраҡ булыуы, бәлки, берәүҙең ғүмерен һаҡлап ҡалыр!

Ят кешеләрҙең бер тәҡдименә лә ризалашмаҫҡа!
Таныш булмаған кешеләр нимә тәҡдим итһә лә, баш тартырға кәрәк, хатта бәләкәй генә кәнфит тотторам тиһәләр ҙә! Был балағыҙ өсөн төп ҡағиҙә булһын, ғөмүмән, шикле әҙәмдәрҙән алыҫҡараҡ китегеҙ һәм кеше күп булған ергә барып тороғоҙ, тип аңлатығыҙ. Шулай уҡ таныш булмаған үҫмерҙәр компанияһы янына бармағыҙ һәм ташландыҡ ерҙәрҙә, хужаһыҙ йорттар эргәһендә уйнамағыҙ. Таныш булмаған кешеләргә бер ваҡытта ла ишек асмағыҙ һәм ят машинаға бер ҡасан да ултырмағыҙ, тигән алтын ҡағиҙәләрҙе лә өйрәтегеҙ!

Башланғыс синыф уҡыусыларына ғына түгел, урта һәм өлкән синыф уҡыусыларына ла аңлатығыҙ, сөнки үҫмерҙәрҙе лә урлайҙар.

Хөрмәтле өлкәндәр!

Балаларға хәүеф янаған осраҡтарҙа битараф булмайыҡ. Ниндәйҙер ғәҙәттән тыш хәлдең шаһиты булып был турала саң ҡағыу — һәр кемдең намыҫ эше.



Автор: Л. Хәлитова
Фото: vk.com




Комментарий өҫтәргә


    • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
      heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
      winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
      worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
      expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
      disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
      joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
      sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
      neutral_faceno_mouthinnocent


Оҡшаш яңылыҡтар



Ҡыл-ҡумыҙ алиһәһе

05.10.2019 - Мәғариф Ҡыл-ҡумыҙ алиһәһе


Шатлыҡҡа ла,  борсолоуҙарға ла тулы уның йөрәге

Ата-әсәләрҙең төп хаталары

«Уҡыусының ихтирамы – иң ҙур баһа»

Һарытауҙың рухлы ҡыҙы

17.09.2019 - Мәғариф Һарытауҙың рухлы ҡыҙы


Рух һәм ҡөҙрәт биреүсе

12.09.2019 - Мәғариф Рух һәм ҡөҙрәт биреүсе


Бар яҡтан да килгән ул

26.08.2019 - Мәғариф Бар яҡтан да килгән ул


Эш һөйгәнде ил һөйгән

12.08.2019 - Мәғариф Эш һөйгәнде ил һөйгән


“Баламды йәберләмәгеҙ!”

“Һатып ал, һатып ал!”

28.06.2019 - Мәғариф “Һатып ал, һатып ал!”


Ата-әсәләргә кәңәштәр

08.06.2019 - Мәғариф Ата-әсәләргә кәңәштәр


Яңы мәктәп  яңы өмөттәр уята

Бала һаранлығы өсөн ун ҡағиҙә

Сәмле, тәүәккәл, һәләтлеләр!

Һорау - яуап? Балалар түңәрәктәре һәм сертификаттар

Ете бөртөк ун беренселәр

21.05.2019 - Мәғариф Ете бөртөк ун беренселәр


“Тамыр”лы бала саҡ – рухлы бала саҡ

«Тел уҡытыусыһы таш диуар кеүек булһын»

Мөһим эштәр алда әле

17.04.2019 - Мәғариф Мөһим эштәр алда әле


Һаҡ булығыҙ: йәнһүрәт!

30.03.2019 - Мәғариф Һаҡ булығыҙ: йәнһүрәт!


Ниндәй йәнһүрәтте ҡарарға мөмкин?

Белемегеҙ илгә файҙа килтерһен!

Бала рәхимһеҙлегенә юл ҡуйма!

Ғәйепте ситтән түгел,  үҙебеҙҙән эҙләйек