НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Выборы 2018 Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Балсы ҡулынан бал тамыр
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 3-05-2018, 07:00


Балсы ҡулынан бал тамыр
йәки Бал ҡорттарын рамһыҙ ҡарау ысулын һеҙ ҙә өйрәнһәгеҙ, һис тә үкенмәҫһегеҙ

Бал ҡорто үҙенең хужаһы – умартасыға ғына түгел, ә бөтә кешегә, тәбиғәткә ыңғай йоғонто яһай. Бер күрәҙәсе: “Ҡорт бөтһә, кешелек тә бөтә”, – тигән. Ул бының менән беҙҙең йәшәйештә бал ҡорттарының ифрат ҙур роль уйнағанын әйтергә теләгәндер. Бал, балауыҙ, ҡорт елеме, һитә, инә һөтө – бына беҙгә был йән эйәләре биргән төп ризыҡтар. Бөтәһе лә файҙалы: үҙең ҡулланһаң да, һатыу итһәң дә. Ул ғына ла түгел, бал ҡорттарын тәрбиәләү, эшмәкәрлектәрен күҙәтеү, умарталар араһында йөрөп эшләү – үҙе бер ләззәт. Тәү ҡараш­ҡа ябай бөжәктәр умартасы тормошона күпме йәм өҫтәй, дәртен арттыра.
...

Һуған уңышы мул булһын тиһәң…
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 1-05-2018, 07:00


Һуған уңышы мул  булһын тиһәң…
Һуған яҡшы итеп ашлама индерелгән һәм дымландырылған ерҙе ярата, балсыҡлы урында насар үҫә. Уны элек ҡыяр, помидор, кәбеҫтә, шалҡан, редис, сельдерей кеүек йәшелсәләр үҫкән ергә сәсеү отошло. Орлоҡто сәсергә ике аҙна ҡалғас, түтәлдәр әҙерләгеҙ. Уларҙың бейеклеге 15 – 20 см булһын. Һәр квадрат метрға ярты биҙрә серетмә, торф-тиреҫ компосы, ике стакан ағас көлө һалығыҙ. Яҙ иртә килгән йылдарҙа, тупраҡ йылынғас, апрелдән дә ҡалмай һуған ултыртырға була. Шытыуҙы тиҙләтеү, үҫемлектәрҙе ауырыуҙарҙан ҡотҡарыу өсөн орлоҡтарҙы йылы һыуҙа йыуып, марганцовка иретмәһендә сылатып ( 2,5 литр һыуға ярты грамм алына), 40 градус йылылыҡта 20 минут тотоу шарт. Шунан һуң ике мәртәбә йыуып, орлоҡтарҙы бер аҙ һыуҙа тотоғоҙ. Һуған тупраҡҡа ике сантиметр тәрәнлектә ултыртыла. Орлоҡтар араһы биш сантиметр булыуы шарт. Тәүге айҙарҙа һыуҙы күп һибергә кәрәк. Ул ҡырауҙан ҡурҡмай. Был йәшелсәне һыйыр, ҡош тиҙәге, минераль ашламалар менән туҡландырыу яҡшы. Ер артыҡ ҡатып китмәһен, ваҡытында ҡыйын йолҡоп тороғоҙ. Уңыш июль аҙағында, ҡойма ямғырҙар башланғансы йыйып алына. Ҡыяҡтары менән бергә йолҡоп, ике аҙна самаһы елләтелеп торған урында киптерәләр.
...

Ағас ултыртып ҡалығыҙ
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 26-04-2018, 07:00


Ағас  ултыртып  ҡалығыҙ
Тупраҡ ҡар һыуҙары менән туйынған мәлдә, апрелдә, ағас ултыртыу яҡшы. Соҡорҙарҙы көҙгөһөн үк әҙерләп ҡуялар.
Ултыртыр алдынан органик һәм минераль ашламалар һалырға онотмағыҙ. Органик ашлама сифатында тиреҫ, торф, серетмә ҡулланалар. Яңы тиреҫ һалырға ярамай. Минераль ашламаларҙан фосфорлы һәм калийлы ашламалар тәҡдим ителә. Суперфосфат иң яҡшы фосфорлы ашлама тип һанала. Әсе тупраҡ өсөн фосфор онон да файҙаланырға була. Калийлы ашламаларҙан хлорлы калийҙы файҙаланырға мөмкин. Улар булмағанда нитрофоска ҡулай. Ашламаларҙы тупраҡ менән ҡатнаштырып бутап, ағастың төбөнә күмергә....

Нисек ҡарбуз үҫтерергә?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 25-04-2018, 08:00


Нисек ҡарбуз үҫтерергә?
Беҙҙең тәбиғәт шарттарында ҡарбуздың һыуыҡҡа сыҙамлы, районлаштырыл­ған һәм иртә өлгөрә торған сорттарын ултыртырға кәрәк. «Огонек», «Сахарный малыш», «Ультраранний», ҡауындың «Колхозница», «Золотинка» сорттары яҡшы. Орлоҡтарҙы иң тәүҙә марганцовка иретмәһенә һалып алығыҙ. Еүеш марля, һыулы мүк һалынған тәрилкәлә шыттырып алғас (өс көндә морон төртәләр), бәләкәй стакандарға сәсәбеҙ. Үҫенте ултыртҡан һауыттың төбөн тишегеҙ. Был эштәр апрелдең һуңғы аҙнаһында теүәлләнә. Үрсетмә мотлаҡ ҡояш төшкән, яҡты урында ултырһын. Уны майҙың икенсе яртыһында йылытылған теплицаға сығарырға. Ҡауын менән ҡарбузды ҡыярҙан мөмкин тиклем алыҫ ултыртырға кәрәк. Сөнки уларҙың ауырыуҙары бер төрлө. Үҫентеләр өсөн кесерткән үҫкән, кәҫ аҫтынан алынған тупраҡ яҡшы. Бер биҙрә тупраҡҡа ике стакан ярым көл ҡушыла. Иң яҡшыһы – һалам көлө. Ошо һауытҡа ике шырпы ҡабы азотлы ашламалар ҙа өҫтәлә. Әлбиттә, тупраҡҡа яҡшы серетмә лә ҡушығыҙ. Асыҡ ергә ҡыяр менән ҡауынды тупраҡ йылынғас, ҡырауҙар бөткәс, июндең урталарында сығарырға мөмкин. Түтәлгә тиреҫ, бысҡы сүбе, ҡом һалыу ҙа яҡшы. Үҫемлектәрҙе 40 – 50 см ара ҡалдырып, шахмат тәртибе рәүешендә ике рәт итеп ултыртырға....

Апрелдә баҡса эштәре
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 21-04-2018, 08:00


Апрелдә баҡса эштәре
Апрель – яҙҙың үҙенә күрә бик тә матур һәм мәшәҡәтле айы. Беҙҙең шарттарҙа апрелдә һауаның уртаса айлыҡ температураһы 3 градус йылылыҡҡа яҡынлаша. Ай аҙағына ҡайһы бер йылдарҙа йылылыҡ 20 – 25 градусҡа ла етә. ...

Юлдарыңа гөлдәр һибелһен
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 25-03-2018, 07:30


Юлдарыңа гөлдәр һибелһен
йәки Йәш рәссам Нургөл Айсыуаҡова донъяны биҙәп йәшәй

– Үҙ илеңә ҡайт, ҡыҙым, тик юл ҡырыйлап төндә генә атла. Тимерҡаҙыҡ йондоҙо һәр саҡ уң яғыңдараҡ булһын, – тигән кәңәш бирә Ҡәнифәгә ҡасандыр ҡаҙаҡтарға әсир төшкән башҡорт әбейе. Ун һигеҙ йәшенә яңы аяҡ баҫҡан Сураш батыр ҡыҙы хәүеф-хәтәр тулы юлға сыға. Артынан ҡыуа төшкән ҡаҙаҡтарҙан да, бүре өйөрөнән дә имен ҡотола ул. Сая ҡыҙҙың бар теләге – тыуған еренә ҡайтып етеү. Ул әленән-әле кире яҡҡа ҡарап ала, йәнәһе, баҫтырып килмәйҙәрме. Ләкин туҡтамай, тик алға бара, һағая, әммә йөрәге ҡурҡыу белмәй... “Ҡәнифә юлы” риүәйәтендәге ҡыҙ образында батырлыҡ, тәүәккәллек, илһөйәрлек, ауырлыҡтарға баш бирмәү кеүек сифаттар сағыла. Бөгөнгө тормошта ла ҡәнифәләр етерлек. Рәхимһеҙ яҙмышҡа буйһонмай, үҙ бәхетенә ҡыйыу юл ярған гүзәл зат аҙмы ни арабыҙҙа?!
Күптән түгел, интернет киңлеген айҡағанда, Ҡәнифә скульптураһының фотоларына юлыҡтым. Был эштең авторы менән танышыу теләге барлыҡҡа килде. Бар донъя нурға сумған, яҙ һулышы күңелде ҡытыҡлаған көндә йәш рәссам Нургөл АЙСЫУАҠОВА менән осраштыҡ. Матурлыҡты күрә белгән кешенең күңеле лә матур, үҙе лә изге була, тиҙәр бит. Нургөл тап шундайҙарҙан, тәү ҡараштан уҡ әсир итте лә ҡуйҙы....

Тормошто еңеләйтә торған кәңәштәр
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 16-03-2018, 08:00


Тормошто еңеләйтә торған кәңәштәр
✦ Әгәр ҙә яңы танышығыҙҙың йәшен туранан-тура һорарға ҡыймаһағыҙ, уның Ҡытай йондоҙнамәһе буйынса кемлеген белешегеҙ. Мәҫәлән, эт йылында тыуғандарға 1934, 1946, 1958, 1970, 1982, 1994, 2006, 2018 йылдар тура килә. Ә 12 йыл – ҙур ваҡыт арауығы, кешенең ҡиәфәте буйынса теүәл йәшен билдәләүе ауыр булмаҫ....

Нимә ул пикировка?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 6-03-2018, 07:00


Нимә ул пикировка?
Минең бер танышым помидор орлоғон тәүҙә бәләкәй йәшниктәргә ҡуйы итеп сәсә лә, 15 көндән һуң һәр береһен айырым һауытҡа күсереп мәшәҡәтләнә. Уларҙы башта уҡ айырым сәсеп булмаймы икән ни?
Т. СӘҒИТОВ.
Ҡырмыҫҡалы районы.

Һеҙҙең танышығыҙ, күрәһең, бик белемле баҡсасы. Ул шулай итеп үрсетмәгә пикировка яһай. Сөнки помидорҙың тамыры тура үҫеүсән. Ә күсереп ултыртҡанда тамырҙың өстән бер өлөшө өҙөп ташлана. Шулай итеп, түтәлгә ултыртҡандан һуң тамыр тәрәнгә үҫеп китмәй. Ерҙең уңдырышлы ҡатламы иһә 35 – 40 см тәрәнлегендә генә. Әгәр етерлек йылы булып, помидорҙы тура түтәлгә сәсһәк, 4 – 5 аҙнала уның тамырҙары 100 – 150 см тәрәнлеккә китер ине. Ә ул тәрәнлеккә ашлама индереү мөмкин түгел.
...

уңыш мул булһын тиһәгеҙ…
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 4-03-2018, 08:00


уңыш мул булһын тиһәгеҙ…
Мартта ағас-ҡыуаҡтарҙы тәрбиәләргә кәрәк. Бөрөләр уяныу менән ҡоротҡос бөжәктәр ҙә терелә. Уңыш мул булһын тиһәгеҙ, емеш ҡыуаҡтарының сирҙәрен алдан дауалағыҙ.

Ҡара ҡарағат
Ҡар иреп бөтмәҫ элек, март урталарында сирҙәре булмаһын өсөн лейка менән эҫе һыу һибәләр. Иғтибарлы булығыҙ, бөрөләр сыҡмаған булырға тейеш. Бәшмәк ауырыуҙары һәм вирус­ҡа ҡаршы нитрофен иретмәһе бөркәләр. Ҡар ирегәс, 1 квадрат метрға 20 грамм селитра һәм 15 грамм мочевина иҫәбенән ашлама индерәләр. 20 – 30 мартта ботаҡтарын ҡырҡалар. Апрель аҙағында, ҡар һыуҙары кипмәҫ элек, яңы үҫентеләрҙе ултырталар. Фосфорлы ашламалар ҙа ҡарағат өсөн файҙалы.
Крыжовник
Сәскә атҡансы уҡ нитрофен һәм хлорофос иретмәләрен бөркөргә кәрәк. Аҡ ҡуныҡ менән зарарланған ботаҡ остарын ҡырҡалар. Ҡар ирегәс, калийлы ашламалар индереп, тупраҡты йомшартырға кәрәк.

Сейә, слива

Арҡыры һәм эскә табан үҫкән, кипкән ботаҡтарҙы ҡырҡалар. Бөрөләр асылғансы, нитрофен, хлорофос иретмәләрен бөркөргә онотмағыҙ. Сейә менән слива калийлы ашлама­ларҙы ярата.

Ҡурай еләге

Бөрөләр асылғансы 10 литр һыуға 500 грамм иҫәбенән мочевина иретмәһе менән эшкәртеү талап ителә. Барлыҡ ботаҡтарҙың да осон 20 сантиметрға ҡыҫҡарталар. Ҡыуаҡтарға 10 литр һыуға 30 грамм карбофос,100 грамм борос ҡушып, һиптерәләр. Ҡурай еләге калийлы ашламаларҙы ярата.

Алмағас

Сәскә атҡансы ағастың аҫҡы олонон аҡҡа буярға, ҡайырыһын таҙартырға кәрәк. Бәшмәк ауырыуҙарына, вирустарға ҡаршы махсус препараттар менән эшкәртһәгеҙ, сәскәләре лә ҡойолмаҫ, емеше лә зарарланмаҫ....

Баҡсасылар өсөн ҡыҙыу мәл башланды
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 3-03-2018, 10:00


Баҡсасылар өсөн ҡыҙыу мәл башланды
Март – яҙҙың тәүге айы. Баҡсала әле ҡар ята. Әммә ҡояшлы көндәр артты, яҙҙың яҡынлашыуы һиҙелә. Марттың икенсе яртыһында ҡар әкренләп ултыра һәм ирей башлай. Был айҙа йәшелсә үҫтереүселәр төп иғтибарын асыҡ ерҙә ултыртылырға тейешле йәшелсә культураларының үрсетмәләрен өй шарттарында ла, парниктарҙа, теплицаларҙа үҫтереүгә йүнәлтә. Өй шарттарында иртә өлгөрә торған помидорҙы үрсетмә өсөн – март башында, һуң өлгөргәндәрен 18 – 21 мартта сәсәләр, ә баклажан, татлы борос үрсетмәләре март башында беренсе япрағын сығарып өлгөрә. Парник йылы булһа, иртә өлгөрөүсе кәбеҫтә, йәшел килеш файҙаланыу өсөн редис, һуған, петрушка, укроп сәсергә мөмкин.
Баҡсасылар был айҙа асыҡ грунтҡа минераль ашламалар индереүҙе дауам итә, баҡсала ҡар тота.

Баҡсасылар өсөн ҡыҙыу мәл башланды...


Борьба с коррупцией

[/aviable]

  • Һуңлап килгән аҡыл
  • Ҡолаҡ һал!
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (14.09.2018)
  • Таңым нуры инең
  • Тормош – ҡуласа, әйләндереп бер баҫа
  • Тәүге һөйөү шундай ҡыҫҡа булды
  • «Уҡыусың рәхмәтле булһын»
  • «Салауат Юлаев» - «Локомотив»! Кем-кемде?
  • Тормош үҙе йәшәргә өйрәтә
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (31.08.2018)



  • Радио Юлдаш FM