НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Тормош ул – көрәш
Рубрикалар / Хәтер // 22-01-2016, 13:40


Тормош ул – көрәшБилдәле тарихсы Марат Ҡолшәриповты Башҡортостан халҡы йәмәғәт эшмәкәре булараҡ та белә. Үткән быуаттың 90-сы йылдары башындағы ижтимағи эштәре «Урал» башҡорт халыҡ үҙәге менән бәйле булһа, артабан ул, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзаһы булараҡ, халҡыбыҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итте. Марат Мәхмүт улының ярайһы тура, бәлки, бер аҙ ҡәтғиерәк тә сығыштарын күптәр хуплап ҡабул итә. Ә инде уның тарихыбыҙ хаҡындағы хеҙмәттәре беҙҙең заманға һәм, әлбиттә, киләсәк быуындарға әһәмиәтле һәм ҙур баһаға лайыҡ....

Ҡарт яугирҙы әле лә ил яҙмышы борсой
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 16-01-2016, 16:02


Ҡарт яугирҙы әле лә  ил яҙмышы борсойТәмербәк олатай Стәрлетамаҡ районының Күсәрбай ауылында өс ул үҫтереүсе Ғәфифә һәм Саях Аҡсулпановтарҙың эшсән ғаиләһендә тыуып үҫә. 13 йәшендә атаһы мәрхүм булғас, оло бала булараҡ, уға әсәһенә, ҡустыларына терәк булырға, ғаилә башлығы урынына төрлө осраҡты хәл итеү юлдарын эҙләргә тура килә. Был ваҡытта ул райондың Айыусы ауылы мәктәбенең 7-се класын тамамлай, ә заманы өсөн был юғары белемгә тиң була. Тәмербәкте колхозға тәүҙә хисапсы, аҙаҡ бригадир итеп эшкә алалар. Бик иртә ир ҡорона ултыра ул. Шуғалыр ҙа, һуғыш башланғас, йәшен бер йылға арттырып, үҙ теләге менән ил һаҡсылары сафына баҫа....

Батыр үҙе үлһә лә, исеме йәшәй
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 8-01-2016, 12:15


Батыр үҙе үлһә лә,  исеме йәшәйАуылдың, мәктәптең йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашҡан Мөждәбәне Сәфәр ауылына уҡы­тыу­сы итеп ебәрәләр. Уның Сә­фәрҙә уҡытҡанын оло быуын кешеләре әле лә яҡшы хәтерләй. Тырышлығын, уңғанлығын күреп, күп тә үтмәй, уны ауыл рәйесе итеп ҡуялар, ә бер аҙҙан Һәйтәк ауылына рәйес итеп ебәрәләр. Ең һыҙғанып дәртләнеп эшләп, балалар тәрбиәләп, киләсәккә яҡты хыялдар бағлап йәшәгән мәлдә Бөйөк Ватан һуғышы башлана. 1941 йылдың июлендә Мөждәбәне фронтҡа алалар. Һуғышҡа киткәнендә оло ҡыҙы Наиләгә 8 йәш тулған була.
Уйҙары ошо урынға еткәс, Мөждәбәнең хәтер ебе кинәт өҙөлә. Тышта немец һаҡсыларының һүгенеп-аҡырынғандары, әсиргә төшкән һалдатты ҡаты туҡмауҙары ише­телә. Өйҙә ҡалған яҡындарын һағыныуҙан ирҙең йөрәге яманһыу­лай, яраһы тағы ла нығыраҡ һыҙлай башлай....

Ҡәҙерле иҫтәлектәр
Рубрикалар / Хәтер // 13-11-2015, 13:43


Ҡәҙерле иҫтәлектәр– Эш көнөм Вәлит Мәжит улының телефондан шылтыратыуы менән башлана ине, – тип хәтерләне ул. – Тапшырылған ит, һөт һәм игендең сифаты менән беренсе сиратта ҡыҙыҡ­һынды. Әгәр күрһәткестәр ҡәнәғәтләндермәй икән, сәбәптәрен төпсөндө. Әҙерләүсе ойошма-предприятиелар алдында район хужалыҡтарының мәнфәғәттәрен яҡлауыбыҙҙы ла талап итә белде.
Чабан булып эшләп йөрөгән еренән зоотехникка уҡып ҡайтып, һөнәре буйынса оҙаҡ йылдар эшләгән Камил Әхмәтйәнов бөгөн булһа В. Ғә­битовҡа рәхмәтле икәнен белдерҙе:
– Беҙҙең Ҡужан һәм Салауат ауылдары Вәлит Мәжит улының хәстәрлеге менән хужалыҡ ысулы менән төҙөлгән юллы һәм утлы булды....

Бәхетле Шаһиғәли
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 25-09-2015, 16:23


Бәхетле ШаһиғәлиЯнымда ултырыусы исем-шәрифен атағас, бер юлы шаһ, хан һәм солтан титулдарын йөрөткән бөйөк кеше менән тәүге тапҡыр танышам, тип йылмайҙым («Ғәли» ғәрәп теленән «бөйөк» тигәнде аңлата). Шаһиғәли Хансолтан улы Яҡупов, әйтмәксе лә, миндә өс титул бар икән, тип аптыраны: «Ошоғаса был турала уйлаған да юҡ ине». Ысынлап, исеменә – күрә есеме, дуҫтар: Бөйөк Ватан һуғышы ветераны үҙ-үҙен тотошо менән хас та аҡһөйәктәр, хакимдар затынан һымаҡ. Юҡ-юҡ, маһайыу, танау сөйөүҙең, эрелектең эҙе лә юҡ унда, киреһенсә, үтә кеселекле, иғтибарлы, тыйнаҡ ул. Әммә тап ошо күркәм сифаттар уны һинән, гүйә, бер башҡа юғары, затлы итә, һәм ветеран менән әңгәмәләшкәндә үҙең дә һиҙмәҫтән арҡаңды турайтып, башыңды ололап эйәһең, һәр һүҙен йотлоғоп тыңлайһың....

Күңелдең ике ҡанаты: береһе йыр булһа, икенсеһе – бейеү
Бөйөк Еңеүгә 71 йыл / Махсус бит // 24-07-2015, 16:11


Күңелдең ике ҡанаты:  береһе йыр булһа, икенсеһе – бейеү«Киттең!» – ошо һүҙҙән һуң ныҡ итеп Фларидтың арҡаһына һуҡтылар. Дөрөҫөрәге, уны асыҡ ишеккә табан эттеләр. «Һауа-десант ғәскәрҙәре өсөн!» – тип ҡысҡырып, егет бушлыҡҡа атланы. «Асылһа ярар ине!» – тигән уй менән ул, инструктор­ҙар өйрәткәнсә, тамсы кеүек йомрайып, аҫҡа осто. Шул мәлдә үҙ-үҙеңде һаҡлау инстинкты бар булмышын ялмап алды, йөрәге күкрәк ситлеген емереп сығырҙай итеп дарҫлап типте. Берәй ышаныслы нәмәгә тотонғоһо, йәнтәслимгә йәбешкеһе килде. Ер ҙур тиҙлектә үҙе уға ҡаршы елгән һымаҡ тойолдо. Уң ҡулы айырып алмаҫлыҡ итеп сытырлатып төп парашют дүңгәләгенә йәбешкән, һул ҡулы запас парашютты асыр­ға әҙер. Бар тере йәнгә хас тәбиғи хис – ҡурҡыу менән көрәшкән Фларид эстән һанай башланы: «Биш йөҙ бер, биш йөҙ ике, биш йөҙ өс…» «Биш йөҙ дүрт» һанына етеү менән уң ҡул дүңгәләкте, әйтерһең дә, үҙ белдеге менән тартты. «Эй, Хоҙайым, асыл­һа ярар ине!» – тигән уй йәшен тиҙлегендә мейеһен ярып үтте һәм кинәт уны ниндәй­ҙер көс бар ҡеүәтенә өҫкә атып бәрҙе....

Геройҙың батырлығы онотолмай
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 19-06-2015, 16:34


Геройҙың батырлығы  онотолмай1943 йылдың сентябрендә Днепрҙың һул яҡ ярында беҙҙең ғәскәрҙәр фашистарға ҡаршы хәл иткес һөжүмгә, Днепрҙы аша сығып, дошманды артабан ҡыуырға, эҙәрлекләргә әҙерләнә ине. Ҡыйыу башҡорт егете Күсимов етәкселек иткән 275-се кавалерия полкы артиллеристары йылғаның дошман урынлаш­ҡан уң яҡ ярын ентекле күҙәтеү менән мәшғүл булды.
Ҡараңғы төштө. Һәр урында тынлыҡ. Ағас япраҡтарының ҡыштырлауынан башҡа бер нәмә лә ишетелмәй. Немецтарҙың үтә яҡты прожекторҙары киң йылға өҫтөн, беҙҙең ғәскәр урынлашҡан окоптарҙы, траншеяларҙы өҙлөкһөҙ яҡтыртып тора. Башҡорт кавалерия дивизияһы һалдаттары йылғаны аша сығыу, немецтарға ҡаршы нисек һөжүм итеү тураһында әкрен генә һөйләшә. Командирҙар һәм политработниктар алда торған яуаплы бурысты аңлата....

Ул антифашист ине…
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 19-06-2015, 16:10


Ул антифашист ине…Ул Австрияла тыуған. Алты йәшендә Трогтар ғаиләһе Германияға күсенә. Ғүмере буйы ул үҙен барыбер австрий тип иҫәпләне, ләкин тыуған яҡтарына ҡайтып йәшәй алманы. «Мин күңелем менән Австрияла, ниңәлер, Германия үҙ илем кеүек тә түгел», – тигәйне ул бынан күп йылдар элек, әсенеп. Бала сағы Дессау ҡалаһында уҙа. Петерға ун йәштәр булғандыр, илдә йәштәрҙе һәм ҡатын-ҡыҙҙы хәрби рухта, милләтселек тойғоһонда тәрбиәләү башлана. Гитлерҙың оҙайлы планы буйынса, гитлерюгенд хәрәкәтенә юл һалына һәм малайҙарҙы алда буласаҡ ҡанлы һуғышҡа әҙерләй башлайҙар. Ун дүрт йәштән ун һигеҙгә тиклемге үҫмерҙәр­ҙең барыһы ла гитлерюгендҡа инергә тейеш – Адольф Гитлер һәм йәштәр хәрәкәте етәксеһе Бальдур фон Ширахтың фарманы был....

Нәҫел ағасының ете тармағын мәңгегә йотҡан һуғыш…
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 19-06-2015, 10:39


Бөйөк Ватан һуғышы башлан­ғас, Учалы районының Һөйөндөк ауылынан алтмыш кеше фронтҡа киткән. Ни бары егерме дүрт кенә ир-егеткә кире әйләнеп ҡайтырға насип иткән. Һуғышҡа китеүселәрҙең унауһы Камаловтар нәҫеленән булып, етеһенең ғүмере сит-ят ерҙәрҙә өҙөлгән, ә өсәүһе яраланып ҡайтҡан.
Ҡайтыусыларҙың береһе – минең атайым, 1920 йылғы Шәйхәйҙәр Шәйхетдин улы Камалов. Ул 1943 йылдың 6 мартында һуғышҡа алына. Бессарабия, йәғни хәҙерге Молдавияла, НКВД штабында хеҙмәт итә, бандерасыларға ҡаршы көрәшә. Ауыр һуғыш йылдарында бер кемгә лә еңел булмаған. Мине, туғыҙ көнлөк сабыйҙы, өләсәй ҡарамағына өйҙә ҡалдырып, әсәйем мәктәпкә эшкә сыҡҡан, балалар уҡытҡан. Тәнәфес ваҡытында йүгереп ҡайтып, мине имеҙеп йөрөгән....

Аҡ торналар
Рубрикалар / Хәтер // 13-06-2015, 14:08


Аҡ торналарАтайым 1942 йылда Мәскәү өсөн барған алышта һәләк булған. Торжок ҡалаһында ерләнгән. Эҙләнеү эше алып барған урындағы пионерҙар уның ҡәберен табып, тупрағын тыуған еренә ебәрә.
1987 йылда урындағы хәрби комиссариат тантаналы митинг үткәреп, атайымдың исем-шәрифе яҙылған урнаны Ҡороюлдың үҙәк паркында урынлаштыра.
Сәйфетдин ағайым һуғышҡа тиклем Иҫәнғолда (Ейәнсура районы) хәрби комиссар булып эшләй. Һуғышта политрук була. Ул Курск өсөн барған алышта башын һала. Оло ағайым Шакир, Ырымбурҙа артиллерия училищеһын тамамлап, 1942 йылда, 16 йәшендә, бер йәш өҫтәп, үҙе теләп һуғыш­ҡа китә. Ул бик талантлы булды. Матур йырланы, бейеүсе ине, гармунда, мандолинала, скрипкала оҫта уйнаны. Миңә бейеүҙәр өйрәткәне, мандолинала уйнап, бейеткәне хәтерҙә ҡалған....


  • Исемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған…
  • Дилә ИШБАЕВА.
  • “Кеше үлемендә минең дә ғәйебем бар...”
  • Ҡалған ризыҡты нимә эшләтергә?
  • Үҙҙәре «һауын»ға әйләнеп бара...
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (3.11.2017)
  • Донъяһына күрә түрәһе
  • Ләйсән Ҡаразбаева хәбәр итә:
  • Бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн ташламалар һәм пособиелар
  • Кешегә исем бүләк итәләр



  • Радио Юлдаш FM