НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Шәжәрә ул – байрам ғына түгел...
Хәтер / Тарих // 5-09-2014, 13:27


Шәжәрә ул – байрам ғына түгел...Әбйәлил районының Буранғол ауылында хәлфә Мөхәммәт Садиҡовтың вариҫтары нәҫел ептәрен барланы.
“Туғаныңдан биҙмә – нәҫелең ҡорор”, – тиелә башҡорт халыҡ мәҡәлендә. Эйе, нәҫел ағасының яңынан-яңы ботаҡтар ебәреүе туғандарҙың татыулығына бәй­ле. Юҡҡа ғына йырҙа ла бит: “Ете яттар туған түгел, үҙ туғаныңдың ҡәҙерен бел”, – тип йырламайҙар.
...Иртәнән бирле яуған ямғыр ҙа, көндөң һалҡынлығы ла туғандарҙың бер-береһенә булған йылы ҡарашына, йылы мөнәсәбәтенә, үҙ-ара яғымлы мөғәмәләһенә һалҡынлыҡ өрә алманы.
Эйе, йәй уртаһы булһа ла, тәбиғәттең көҙгө көн кеүек ҡырыҫыраҡ бер мәлендә йыйылды Мөхәммәт хәлфәнең вариҫтары шәжәрә байрамына.
Был уларҙың тәүге генә осрашыуы түгел икән: Садиҡовтар һәм Мөхәммәтовтар Һәйетҡол ерендә, төп йортта, быға тиклем ике тапҡыр туғанлыҡ ептәрен барлаған булған. Ә был көндө иһә машиналар бер-бер артлы Мөхәммәт Садиҡ улының Буранғолда йәшәүсе ейәне, утыҙ йылға яҡын ауыл мәктәбендә уҡытыусы булып эшләүсе Вил Мөхәммәтовтың өйөнә табан ағылды....

Онотолмаҫ шәхес
Рубрикалар / Хәтер // 1-08-2014, 10:42


Тауҙар ҡосағына һыйынып ҡына ултыр­ған төпкөл, әммә иҫ киткес матур тәбиғәтле Ейәнсура районының Юлдаш ауылында Ибраһимовтар нәҫеле ҡалмаған да тиерлек. Әммә батраклыҡтан республика башлығы вазифаһына тиклем барып еткән Рәхим Кирәй улы Ибраһимов хаҡында ауылдаштары һис кенә лә онотмай. Хәйер, етем малайҙы аяҡҡа ошо ауылдаштары күмәкләп баҫтырған да инде. Туғыҙ йәшендә генә атай-әсәйҙән ҡалған Рәхимде, алты бер туғаны менән бергә, тәүҙә ағалары Мотиғулла ҡарай. Әммә 1919 йылда ул да вафат булғас, балаларҙы атаһының бер туған ағаһы Һибәтулла үҙенә ала. Тик аслыҡ йылдары афәте был ғаиләне лә урап үтмәй: ете баланан бер Рәхим генә иҫән ҡала. 17 генә йәшендә бер туғанһыҙ, атай-әсәйһеҙ ҡалған егет батраклыҡҡа яллана. Бер нәмә лә тормошта осраҡлы булмай, тиҙәр. Ҡайҙалыр юлға сыҡҡан Рәхим осраҡлы ғына Биксәнтәев фамилиялы һалдат (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уның исемен бер кем дә хәтерләмәй) менән таныша. Ул йәш егетте белем алырға өндәй һәм аҡса эшләү өсөн Йылайыр тарафтарына, һал ағыҙырға барырға өйрәтә. Егет, тәүәккәлләп, шул уҡ йәйҙә Йылайырға юл тота....

Уның тормош юлы – оло тарих
Рубрикалар / Хәтер // 1-08-2014, 10:23


Уның тормош юлы – оло тарихБеҙҙең әсәйебеҙ – Зәйнәп Йәнсәйетова 1924 йылдың матур май айында Хәйбулла районының Иҫке Иҫәнғол ауылында донъяға килә. Ҡартатайыбыҙ Ғәббәс Иҫәнбаев, ике туған ағаһы Йомабай олатай Иҫәнбаев кеүек үк, оҫта ҡурайсы булған. Нәҡ шул ҡурай моңдары менән, дуҫына ҡунаҡҡа барған ерендә, һылыулығы менән күҙҙең яуын алып торған йәш ҡыҙҙы үҙенә ғашиҡ итеп, икенсе кәләшлеккә алып ҡайта. Ошо йәш кәләштән беренсе бала булып беҙҙең әсәйебеҙ тыуа. Тәүгеһенән гел малайҙар тыуғанғамы, был ҡыҙ баланы беренсе булып оло кәләш ҡулына ала һәм, бик яратып, Зәйнәп тип исем бирә.
Әсәйемдең әйтеүенсә, был татыу ғаиләгә ауыл кешеләре бик ҙур хөрмәт менән килгән. Оло кәләш, Ҡөрьән серен асып, доғалар өйрәтһә, ҡартатай менән Йомабай йыр-моңға һөйөү тәрбиәләгән....

Һандуғаслы, кәкүкле яҙҙарҙы көтөп алыр ине
Рубрикалар / Хәтер // 25-07-2014, 08:34


Һандуғаслы,  кәкүкле  яҙҙарҙы көтөп  алыр инеЙыр-моң илаһы, РСФСР-ҙың халыҡ артисы Мәғәфүр Хисмә­туллин әҙерләгән йырсылар араһында бик тә үҙенсәлекле бер талант эйәһе бар ине. Ул Мәүлитбай Ғәйнетдинов булыр. Үҙенең класын тамамлап, сәхнәгә сығыр-сыҡмаҫтан уның хаҡында Мәғәфүр ағайҙың: «Мәү­литбайға бөгөн үк халыҡ артисы тигән маҡтаулы исемде бир ҙә ҡуй инде!» – тигәне хәтер­ҙә. Остазының теләге, һуңлабыраҡ булһа ла, бойомға ашты. Мәүлитбай Ғәйнетдинов хаҡлы рәүештә шул маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Бөгөн уны бөтә илебеҙ талантлы киноактер тип тә таный. Сөнки ул «Ел аулаусы» фильмында төп ролде бик уңышлы башҡарғайны.
Башҡортостан радиоһының хөрмәтле тыңлаусылары хәтерләй торғандыр. Ундағы музыкаль редакцияла мөхәррир, һуңынан комментатор булып эшләгәнемдә эфирға әленән-әле талант эйәләре менән әңгәмәләр сығара инем. Күп һанлы геройҙарымдың береһе Мәүлитбай Ғәй­нетдинов булды. Һеҙҙең иғти­бар­ға тәҡдим ителгән был хәтирә уның менән әңгәмәләрем ниге­ҙендә әҙерләнде....

Бәләкәй ауылдың оло шәхесе
Рубрикалар / Хәтер // 11-07-2014, 13:47


Бәләкәй ауылдың оло шәхесе…Ҡот осҡос ауыр заман. 1941 – 42 уҡыу йылында, белем-тәрбиә алырға, уҡырға-һанарға өйрәнергә тип, шатланышып, мәктәпкә 1-се класҡа ашығабыҙ. Тау башындағы мәктәптә уҡытыусылар Ғәфүр ағай Мотаев, ауылға тәүгә уҡытырға килгән йәш уҡытыусы Зекериә Шәрәфетдин улы Аҡназаров беҙҙе ихлас ҡаршы алды. Белем көнө уңайынан ҡотлайҙар. Ҡайһы берҙәребеҙҙең арҡаһынан һөйөп, бәке менән ялтыр итеп ҡырылған баштарыбыҙҙан һыйпап класҡа индерҙеләр. Зекериә ағай ауылға тәүгә килгәс, беҙҙең ғаилә, көнкүреш хәлдәребеҙ тураһында хәбәр­ҙар түгел, исемдәребеҙҙе генә белә.
Ғәфүр ағай беҙҙең тормошто үтәнән-үтә күреп торғас, аталы балаларҙы бергәрәк, етемдәрҙе үҙ-ара айырыбыраҡ, парталарға бүлеп ултыртты. “Аталы бала арҡалы” тигәндәй, уларҙың күңелдәре көр, шаярыуҙары ла, тауыштары ла икенсе төрлөрәк....

Ике нәҫелдең туғанлығы
Рубрикалар / Хәтер // 11-07-2014, 10:24


Әсәйем, мәрхүмә, Сәбилә Абхалиҡ ҡыҙы, сығышы менән Йылайыр районының Мәҡсүт ауылынан. Ҡыҙ фамилияһы Бикбулатова, ҡунҡаҙайҙар ырыуынан. Бикбулатовтар тирә-яҡҡа урман белгестәре, йыр-моңға маһир булыуҙары менән билдәле. Ҡунҡаҙай бабайҙың дүрт улы булған.
Хәҙерге ваҡытта Өфөлә йәшәүсе СССР-ҙың почетлы нефтсеһе Әхтәм ағай Бикбулатов Бикбулатовтарҙың шәжәрәһен 2001 йылда төҙөгән. Бына улар.
Ҡунҡаҙайҙың улдары: Бикбулат 1746 – 1826 йылдарҙа, Байгилде 1758 – 1814 йылдарҙа, Байбулат 1762 – 1858 йылдарҙа, Ишҡол 1762 – 1812 йылдарҙа йәшәгән. “Түңгәүер” китабындағы (Өфө, 2007) мәғлүмәт буйынса, 1816 йылғы ревизияла Мәҡсүттә Бикбулат Ҡунҡаҙаев, Байгилде Ҡунҡаҙаев, Юлбарыҫ Бикбулатов күрһәтелгән. Бикбулат Ҡунҡаҙаевтың вариҫтары, Бикбулатовтар, хәҙерге ваҡытта Йылайыр, Хәйбулла райондарында, Өфө ҡалаһында ғүмер кисерә....

Али Карнайҙың улы Сарим ағай хаҡында ҡайтанан
Рубрикалар / Хәтер // 13-06-2014, 10:09


Али Карнайҙың улы Сарим ағай хаҡында ҡайтананЯҙыусы Али Карнайҙың тормош юлы менән ҡыҙыҡhыныуым студент йылдарына барып тоташа. Уныhы ла юҡҡа түгел: беренсенән, ул минең тыуған Дәүләкән районында эшләп киткән (Дәүләкән ҡала типографияhында быны дәлилләүсе таҡтаташ та тора), икенсенән, ул яҙыусылар съезында, ҙур төҙөлөштәргә, ялан-баҫыуҙарға үҙебеҙ сығып эшләп, тормошсан әҫәрҙәр, очерктар ижад итергә тейешбеҙ, тигән ялҡынлы саҡырыуы менән үҙ шәхесенә, ижадына йәлеп итте. «Далалағы уттар» (1930) повесы – тракторсы булып, «Ишембай» (1933) очергы нефтселәр менән эшләү дәүерендә тыуған кисерештәренән яҙылған әҫәрҙәр. Әҙип үҙенең бер хәтирәһендә хатта әҫәрҙәренең жанрын, әҙәби йәки публицистик жанр тип билдәләргәме икән, тип hорау ҡуя. Сөнки уларҙа сағылдырылған хәлдәр, геройҙар – әҙәби алымдар менән әҙәби мөхиткә күсерелгән тормоштағы ваҡи­ғалар, кешеләр....

Башҡорт ғилмиәтендә яҡты йондоҙ ине
Рубрикалар / Хәтер // 17-05-2014, 12:36


Башҡорт  ғилмиәтендә яҡты йондоҙ ине1934 йыл, 17 май. Учалы райо­нының Ҡобағош ауылында йәшәүсе Хәләф һәм Мәүзифа Минһа­жетдиновтарҙың ғаиләһендә оло ҡыуаныс. Яҡты донъяға бәһлеүән малай тыуа. Исемен Марат тип нарыҡлайҙар. Ҡәһәрле 37-се йылда ең һыҙғанып балаларға белем биреп йөрөгән Хәләф Минһажетдинов ҡулға алына. Өс йәшлек малай атаһының ҡайҙа юғалғанын аңламай ҙа әле. Мәүзифа инәй итәк тулы балалары менән шулай яңғыҙы тороп ҡала. Ауыр һуғыш йылдары, ашарға наҡыҫ, күмәстең һәр валсығы ҡәҙерле. Күңеле тулы һағышты оло йөрәкле әсә көндәлек эш менән баҫа, балаларын ҡурсалап, төндәрен әкиәттәр һөйләй, моңло итеп бишек йырҙарын ишеттерә....

Таратыуын-тараталар ҙа ул…
Рубрикалар / Хәтер // 2-05-2014, 10:28


Таратыуын-тараталар ҙа ул…Бөйөк Еңеү көнөнә ҡарата сираттағы “Георгий таҫмаһы” акцияһы башланды
Йылдағыса, апрель аҙа­ғында илебеҙҙең һәр бер ҡалаһында, район үҙәктәрендә Георгий таҫмаһын бушлай тарата башлайҙар. Закон буйынса ҡәтғи тыйылһа ла, уны ҡайһы бер ателье, матбуғат киоскыларында һа­тыуға ла сығаралар. Акция тәү тапҡыр 2005 йылда, Бөйөк Еңеүҙең 60 йыллығын билдәләгәндә, баш­лан­ғайны. Шунан алып Рәсәйҙә һәм бөтә донъяла 100 миллиондан ашыу Георгий таҫмаһы таратылған. Тәр­тибе бу­йынса таҫманы түшкә, ҡулға, сумкаға һәм машина антеннаһына тағырға була һәм шул рәүешле ветерандарға, фронт өсөн хеҙмәт иткән тылдағыларға хөрмәт күрһәтелергә тейеш. Быйыл был акция унынсы тапҡыр уҙғарыла....

төрмәлә – Бер төн
Рубрикалар / Хәтер // 2-05-2014, 10:07


төрмәлә – Бер төн Сысҡан ояһынан алған бойҙай өсөн район вәкиле беҙҙең, 12 – 13 йәшлек ике малайҙың, яҙмышын боҙа яҙҙы
һуғыш йылдарында колхоз бригадиры малайҙарҙы иген һуға башлағансы ҡабаҡ башындағы ялансыҡта үләндәрҙе көрәк менән ҡырҙырып, еренә шишмәнән ташып һыу һиптереп, ер тигеҙ булып ҡояшта ныҡ кипһен тип, һалам менән яптырып ҡуя ине. Яландарҙа ашлыҡ өлгөргәс, комбайн менән сабып, һуҡҡан игенде шул ергә таратып, киптергәс кенә келәткә ташый инек.
Ғәҙәттә, көндөҙ колхозсы ағайҙар, апайҙар һәм беҙ, йәш үҫмерҙәр, игенде ураҡ менән урып, ҡул салғыһы менән дә сабып, көлтә бәйләйбеҙ, ә төндә ашлыҡ көлтәләрен ат йә үгеҙ егеп ташып, эҫкерткә һалабыҙ....


  • Егерме йыллыҡ хыял
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (22.09.2017)
  • “Минең дә улым булыр ине...”
  • Беҙҙең өсөн уңайлы Указды дөрөҫ файҙаланайыҡ
  • Йондоҙнамә (25 сентябрь – 1 октябрь)
  • Еҙем-Ҡарандарға оят!
  • "Йәшлек" гәзите яңылыҡтарын "Телеграм" аша алығыҙ!
  • Ҡөрьән ашы тәртиптәре
  • Ҡырау төшөүе ихтимал
  • “Умырзая”, “Рамаҙан”, “Дәүер”, “Әкиәт” – барыһы ла Учалыныҡы!



  • Радио Юлдаш FM