НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Урман, һыу һәм ер – төп байлыҡтар
Махсус бит / Проблема // 7-11-2014, 07:38


Урман, һыу һәм ер – төп байлыҡтарУларҙан ябай халыҡ та, дәүләт тә файҙа күрһен ине
Һуңғы 15 – 20 йылда урмандарҙың ҡырылыуы, таланыуы хәсрәткә һала. Матбуғат сараларында урындағы халыҡты “ҡара урман ҡырҡыусылар” (черные лесорубы) тип яманлауҙы ҡабул итә алмайым. Был күп осраҡта, бүтәндәрҙән кәм булмайым тип, әҙәмсә йәшәргә ынтылыу ғына бит....

Һәр сабый үҙ өлөшө менән тыуа. Ҡатындар, бала табыуҙан ҡурҡмағыҙ
Махсус бит / Проблема // 17-10-2014, 10:44


Һәр сабый үҙ өлөшө менән тыуа.  Ҡатындар, бала табыуҙан ҡурҡмағыҙХәҙерге әсәләрҙән: «Өсөнсөгә бәпәй табырға уйламайһығыҙмы?» – тип һорауың була, уларҙың күбеһенән кире яуап алаһың. «Нишләп ярлылыҡты арттырыр­ға», – тип ебәреүселәр ҙә бар. Хәҙерге заманда өс балалы ғаилә күп балалы тип иҫәпләнә, төрлө ташламалар менән файҙалана, ә инде биш һәм унан күберәк балалыларға дәүләт ярҙамы тағы ла ҙурыраҡ. Беҙ үҫкән заманда өс балалы ғаилә бәләкәй ғаилә тип һаналды, биш һәм унан күберәк бала тәрбиәләү ғәҙәти күренеш ине. Ауылыбыҙҙа ун һәм унан да күберәк бала тәрбиәләп үҫтереп, аяҡҡа баҫтырған дан ғаиләләр бар. Был мәҡәләмдә шундай ғаиләләрҙең береһе тураһында бәйән итмәксемен. Һүҙем Баймаҡ районының Күсей ауылында йәшәүсе 11 бала әсәһе Нәзифә Әхмәҙиә ҡыҙы Хөснөтдинова хаҡында....

Илде һаҡлаған ветеранды кем яҡлар?
Башҡортостан / Проблема // 17-10-2014, 10:02


Илде  һаҡлаған ветеранды  кем яҡлар?Редакцияға хаттар күп килә. Шуларҙың береһе Белорет районының Шығай ауылында йәшәүсе алтмыш ике йәшлек Инсаф Ҡанафиндан ине. Дүрт тиҫтә йылдан ашыу балаларға белем биреп, хаҡлы ялға сыҡҡан уҡытыусы, электән ауыл хәбәрсеһе булып, бик күп хеҙмәт кешеһен яҙып, данлаған. Ә был юлы: «Тик ята торғандарҙан түгелмен, шуға күрә «Рос­госстрах» агенты булып йылға яҡын эшләп, кешеләр менән аралашып йөрөйөм, – тип башланған хаты бик борсоулы ине. – Күрше Новобельское ауылында йә­шәүсе һуғышта ҡатнашыусының тол ҡатыны Надежда Рыбниковаға ла өйөн страховкаларға тип барырға тура килде. Һуғыштан алда төҙөлгән йорт иҫкергәс, ире (ул 1994 йылда мәрхүм була) менән 1974 йылда яңынан өй һалып сығалар. Ҡырҡ йыл эсендә туҙған инде ул йорт. Ҡыйығынан һыу аҡҡас, быйыл, йылдар буйы йыйып та, етмәгән аҡсаһына өҫтәп бурысҡа инеп, тимер һатып ала һәм өй башын яптыра....

Туҡал
Махсус бит / Проблема // 10-10-2014, 16:45


ТуҡалКүп йылдар элек Мәрфуға ауылдың абруйлы муллаһының улы Дамирға икенсе ҡатын булып кейәүгә сығырға ризалыҡ бирә. Уның беренсе ҡатыны Маһруйҙың рөхсәте менән эшләнә был эш. Бала тапҡандан һуң Маһруйҙың һаулығы ныҡ ҡына ҡаҡшай, оҙаҡ ваҡыт ире менән бергә була алмай. Көндәрҙең береһендә ир йәш ҡатын аласағы тураһында әйтеп һала. Беренсе ҡатыны ҡушҡан ҡыҙға ғына өйләнәсәге хаҡында белдерә. Ҡатыны был хәлде күптән көткән була, шуның өсөн оҙаҡ уйлап тормай, ярлы ғына ғаиләлә үҫкән тыйнаҡ, сабыр, ипле, егәрле Мәрфуға исемле ҡыҙҙы көндәш – туҡал* ҡатын итеп алырға ризалыҡ бирә....

ӨН БУТАЛЫШЫ
Махсус бит / Проблема // 10-10-2014, 14:46


Шундай мәҙәк бар. Бер грузин, рус теленән "икеле" алып ҡайтҡан улына асыуланып, былай тип екергән, ти: "Сколко тебе можьно гаварит? "Бутильке", "вильке", "тарильке" всегда пишется без мягкого знака. "Сол", "корол", "парол" – с мягким знаком!"
Ошоға оҡшаш хәл, йәғни орфоэпия ҡанунын тупаҫ боҙоу йәштәр ауыҙынан йыш ишетелә. "Ғ" ( Ғәзимә ) менән "х"-ны (Хаят) ҡаты итеп әйтәһе урында "игтьибар" (дөрөҫө: иғтибар), "ихьтьияр" (дөрөҫө: ихтыяр ), "хьимия" (йәғни химия), "рухьи" ( башҡортса: рухи), "бихьисап" (әйтелә: бихисап) тип тә, "һ" өнөн "х"-ға әйләндереп (һаман – хаман, һәм – хәм) һөйләү ҙә йәнде көйҙөрә....

Биш балалы әсә хаҡлымы, әллә?..
Махсус бит / Проблема // 8-08-2014, 16:02


Биш балалы әсә хаҡлымы, әллә?..Биш балалы әсә хаҡлымы, әллә?..– Хөкүмәттән миллион һынлы миллион һум аҡса алып та, кеше фатирында йәшәргә мәжбүрбеҙ, – тип күҙ йәшен һөртә Сөмбөл Булат ҡыҙы. – Ярҙам итеүҙәрен һорап, полиция, прокуратура, хакимиәт вәкилдәренә мөрәжәғәт итеп ҡараным, файҙа юҡ. Етмәһә, былтыр бер юрист, эште тикшереү ниәте менән, 43 мең һум аҡсаны алды ла юғалды. Иремдән 9 мең һум аҡса алған. Офисына – Сибайҙа подвалда урынлашҡан хоҡуҡ һаҡлау үҙәге тип аталған урынға барһаҡ, өмөт бағлаған кешебеҙҙән елдәр иҫкән.
Таныш-тоноштан хөкүмәт программаһы аша торлаҡ төҙөлөшө өсөн ярҙам барлығын белгәс, беҙ ҙә, кәрәкле документтарҙы йыйып, район хакимиәтенең йәштәр эше буйынса бүлегенә тапшырҙыҡ. Ә сертификатты ҡулға алыу өсөн өй 30 процентҡа төҙөлгән булырға тейеш ине. Ул ваҡытта Баймаҡ райо­нының Күгиҙел ауылында йәшәй инек. Ирем Рөстәм менән кәңәшләшеп, бер ҡарарға килдек тә, күрше Билал ауылында ике ҡатлы өй һалдырырға булдыҡ....

“Ғәҙеллек, дөрөҫлөк донъяла ҡалғандыр ҙа бит?!”
Письма / Проблема // 1-08-2014, 04:12


“Ғәҙеллек, дөрөҫлөк  донъяла  ҡалғандыр ҙа бит?!”“2014 йылдың 18 июнендә аноним ялған донос буйынса прокурорҙың санкцияһынан тыш (ҡулға алырға рөхсәтенән башҡа) Белорет тикшереү комитеты һәм Инйәр полицияһы хеҙмәткәрҙәре улыбыҙ Фәнис Закировты һаҡ аҫтына алды”, – Белорет районының Ғәбдүк ауылынан килгән хат шулай башлана. Артабан авторҙар, оҙон ғүмер юлында закондарҙың бер хәрефен дә боҙмай йәшәгән ирле-ҡатынлы Фәйзулла һәм Әнисә Закировтар үҙҙәре өсөн ҡурҡыныс, шаңҡытҡыс был ваҡиғаның нисек дауам итеүен яҙа: “Ҡулға алын­ған улыбыҙ юлда үлә. Полиция хеҙмәткәрҙәре үҙҙәрен аҡлау маҡсатында, Фәнис үҙ-үҙенә ҡул һалды, ти... ” Һәр ата-әсә өсөн ғәзиз балаһының (уға биш йәш булһынмы, әллә ҡырҡ бишме – айырма юҡ) үлеме донъялағы иң оло ҡайғы, уны хатта бер ниндәй үлсәмдәр менән дә үлсәрлек түгел, үҙ башынан үткәргәндәр генә ауырлығын, асылығын белә. Оло йәштәге Фәйзулла менән Әнисә Закировтар ҙа ҡара ҡайғы һаҙлығына батҡан, шулай ҙа, бар ихтыяр көсөн йыйып, ошо хәлдең осона сығырға тырышып, саң ҡаға: “Ғәҙеллек һәм дөрөҫлөк талап итәбеҙ! Ярҙам итегеҙ!”...

Һуңғы осош
Махсус бит / Проблема // 31-07-2014, 05:56


Һуңғы осошБер илдең фажиғәһен планета үҙенсә күҙәтә ине. Кем­дәргәлер был һуғыш барып етмәҫлек алыҫ дәүләттә барған сираттағы бәлә булараҡ ишетелде. Украиналағы ваҡиғалар­ҙы әйтәм. Киев тәфтиләүҙәре үҙ халҡына яуҙы дауам итә. Әлбиттә, баш командующийҙары күпкә ситтәрәк урынлашҡан. Ғәйепле һәм ғәйепһеҙҙәрҙе эҙләп табыу ҙа мөмкин булмаҫ әле был көндәр үткәс.
Амстердамдан Куала-Лумпурға йүнәлгән самолетҡа ултырыу­сыларҙың барыһы ла Украина тураһында хәбәрҙар инеме икән? Каникулға юлланыусы студенттар, эшҡыуарҙар, ғәҙәти хеҙмәткәрҙәр, йәмәғәт эшсәндәре – уларҙың һәр кемеһе үҙ йомошо менән барыр­ға сыҡҡайны, бәғзеләре өйҙәренә ҡайтырға тейеш ине. Барлығы 298 кешенең ғүмере Украина күгендә өҙөлдө. Шул минуттан бындағы һуғыш донъя­ның күп иленә барып ҡағылды. Самолетта Европа кешеләре лә, Азияныҡы ла, Австралия, Американыҡы ла бар ине. Күбеһе – Малайзия һәм Голландия граждандары. Бер ғәйепһеҙ ябай пассажир­ҙар самолеты юлы хәрби хәрәкәттәр барған Донецк өҫтөнән үтте шул…...

Юл: аяҡҡа – көс, башҡа – бәлә, тәгәрмәскә – зыян
Махсус бит / Проблема // 25-07-2014, 09:38


Юл: аяҡҡа – көс, башҡа – бәлә, тәгәрмәскә – зыянБынан күп йылдар элек, ХХ быуаттың 90-сы йылдарына тиклем үк әле, беҙҙең ауыл яҡтарында Кавказ тарафынан килеп, асфальт юл һалдылар. Тәүге йылы арыу ғына шыма юлда йөрөп рәхәтләндек. «Ғүмерҙәре» оҙон булманы шул – колхоздың бер-ике ҡеүәтле тракторының «аяғы» аҫтында тиҙ иҙелде. Һәр хәлдә, ололар шуларҙан күрҙе. Әрмәнме, әзербайжанмы – юл һалыу­сыларҙы ла байтаҡ әрләнеләр ҙә, артынса тағы асфальт йәйелгәс, тыныс­ландылар. Ауыл ерендә ни, борондан талымһыҙҙар йәшәй инде ул. Зарланмайҙар-нитмәйҙәр, егеүле ат менән баҫыу уртаһынан йөрөүселәре лә була, машина менән һуҡмаҡтан елеүселәр ҙә. Бөгөн генә юлды әрләүселәр артты. Һәр береһе машинаға ултырып алғас ни.
Беҙҙә, йәғни Рәсәйҙә, юлдарҙың торошона ҡарата ризаһыҙлыҡ белдермәһәң, нисектер етди кеше түгелһең һымаҡ. Илдә ике бәлә бар – насар юлдар һәм иҫәрҙәр, тигән «ҡанатлы» һүҙ ҙә классика хәҙер. Тәүгеһендә дөрөҫлөк барҙыр. Йыл әйләнәһенә ремонт бара бит юлдарҙа....

Донъя – ҡуласа
Махсус бит / Проблема // 18-07-2014, 07:30


Ҡаланан ауылға ҡайтып киләм. Автобустан төшөп, оло юлдан айырылғас, һул яҡҡа тағы ун саҡрым атлайһы ер ҡала. Ҡыш айы, ябалаҡлап ҡар яуа. Аҙ ғына ел иҫһә, буран сығасаҡ. Бер мәл тауыш ишетелгән яҡҡа әйләнеп ҡараһам, еңел машина килә икән. Өмөтләнеп, ҡул күтәрҙем, ләкин бушҡа ғына: эргәмдән ҡар-буран уйнатып үтеп китте. Ни эшләйһең, тирә-яҡҡа, тәбиғәткә һоҡланып, юлымды дауам итәм. Ауылға етергә өс саҡрым самаһы ҡалғас, күрәм, баяғы машина юлдан ситкәрәк тайпылып, ҡарға инеп батҡан. Билдәле, бер аҙ ғына кеше көсө кәрәк. «Жигули»ҙың хужаһы – йәш егет, баяғы хәл өсөндөр, ғәфү үтенгәндәй:
– Ағай, ярҙам итһәгеҙсе?! – тине....


  • Исемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған…
  • Дилә ИШБАЕВА.
  • “Кеше үлемендә минең дә ғәйебем бар...”
  • Ҡалған ризыҡты нимә эшләтергә?
  • Үҙҙәре «һауын»ға әйләнеп бара...
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (3.11.2017)
  • Донъяһына күрә түрәһе
  • Ләйсән Ҡаразбаева хәбәр итә:
  • Бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн ташламалар һәм пособиелар
  • Кешегә исем бүләк итәләр



  • Радио Юлдаш FM