НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Ырымдарға ышанып, гонаһлы булмайыҡ! (“Кешегә икенсе исем ҡушыу кәрәкме?”, “Йәшлек”, 8-се һан, 29 февраль, 2016 йыл)
Яңылыҡтар таҫмаһы / Проблема // 11-03-2016, 13:04


Ырымдарға ышанып, гонаһлы булмайыҡ! (“Кешегә икенсе исем ҡушыу кәрәкме?”, “Йәшлек”, 8-се һан, 29 февраль, 2016 йыл) “Йәшлек”тең 8-се һанында баҫылған “Кешегә икенсе исем ҡушыу кәрәкме?” тигән аҙна һорауына яуап бирергә тырышҡан бер нисә яҡташыбыҙҙың фекерен уҡып сыҡтым. Улар төрлөсә. Кемгәлер өҫтәмә исем йөрөтөргә “мулла ҡуша”, ә икенсе берәү быны “ярамай” тип һанай. Өсөнсөләрҙе, ике исемле кеше баҡыйлыҡҡа китә ҡалһа, йыназа уҡыған мәлдә аңлашылмаусанлыҡ килеп сығыу ихтималлығы борсой....

Һаҡ булығыҙ: аферистар!
Махсус бит / Проблема // 6-02-2016, 11:30


Иҫегеҙҙәме икән, бер нисә йыл элек ауылдар буйлап, ҡалала фатир һайын төрлө һауыт-һаба, көнкүреш техникаһы һатып йөрөүселәр күбәйгәйне. Башлыса улар үтә лә йылмаяҡ егет менән ҡыҙ була торғайны. Телдәре телгә йоҡмай. Һата торған әйберҙәргә ҡушып, бүләктәрен дә йәлләмәй бирәләр ине. Ошо телдәрҙәргә бик күптәр отолғандыр әле. Мәҫәлән, улар ҡиммәткә генә үтек тәҡдим итә лә, йә миксермы, йә сәйнүкме бүләк итәбеҙ, ти. Ҡыҙығып алаһың да ҡалаһың. Һуңынан был “байлығыңдың” мотлаҡ береһе боҙоҡ булып сыға. Етмәһә, магазин-фәләндә арзанғараҡ та осрап ҡуя....

Эсеп үлеп бөтөрбөҙмө икән?!
Махсус бит / Проблема // 5-02-2016, 10:30


Эсеп үлеп  бөтөрбөҙмө икән?!11 ғинуарҙа Белорет районында 26 йәшлек егеттең алкоголь менән ағыуланып, бер көндән һуң дауаханала үлеп ҡалыуы тураһындағы хәбәр тиҙ таралды. Таныштары әйтеүенсә, ул яҡшы урында эшләгән, эсеп-туҙып йөрөмәгән, спорт менән шөғөлләнгән. Ул дуҫтарын да был көндө ҡунаҡҡа саҡырып шылтыратҡан, тик улар төрлө сәбәп менән килә алмаған. Бәлки, уларҙы яҙмыш аралағандыр...
Яңыраҡ ошондай уҡ хәл Магнитогорск ҡала­һында ла була. Бер ҡатын Ҡырымға барып, ял итеп ҡайта. Шатлығы, тәьҫораттары менән уртаҡлашыу өсөн әхирәттәрен ҡунаҡҡа саҡыра. Табын күңелһеҙ тамамлана: хужабикә алкоголь менән ағыуланып, вафат була. Бындай аяныслы хәлдәр тураһында күп һөйләргә мөмкин. Сөнки был ил кимәлендәге проблемаға әй­ләнде. Мәҫәлән, Иваново өлкә­һендә бер ир суррогат араҡы эсеп үлә, танышы ауыр хәлдә дауаханаға эләгә. Суррогат араҡы менән ағыуланыу факттары буйынса Һамар өлкәһендә енәйәт эше асылған. 2015 йылдың 10 декабрендә Орск ҡалаһы дауаханаһында 22 йәшлек егет метанол менән ағыуланыу һөҙөмтәһендә үлә. Тик­шереү органдары асыҡлауынса, дүрт егет ҡулдан “виски” алып эсә....

Аҡса етмәү эт итә
Махсус бит / Проблема // 22-01-2016, 10:54


Аҡса етмәү эт итә  Дүрт йыллыҡ практика түбәндәге һөҙөмтәләрҙе бирҙе. Беренсенән, күптәр заемдарҙы банк кредиттарын ҡаплау өсөн ала башланы. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, банктан бурыс­ҡа алғандарҙың 46 процентының – 2, 12 процентының – 3, 4 процентының – 4, 2 процентының 5 һәм унан да күберәк кредиты бар. Уларҙы ҡаплау өсөн былтыр халыҡтың һәр дүртенсеһе (23 проценты) тик ошо маҡсат өсөн МФО-ларға мөрәжәғәт иткән. Ә 2014 йылда был күрһәткес тик 15 процент ҡына булған. Тимәк, микрозаемдар кешенең хәлен еңеләйтмәй, ә, киреһенсә, уның кредит һаҙлығына тәрәнерәк бата барыуын ғына күрһәтә. “Левада-центр“ тикшереүҙәре буйынса, һуңғы 10 йылда һәр икенсе кеше (50 процент) тауарҙы кредитҡа алған, бурысын түләй алмаған кешеләрҙең һаны 25 проценттан 34 процентҡа тиклем артҡан....

Осраштыра, ҡауыштыра "Аулаҡ өй"
Махсус бит / Проблема // 16-01-2016, 13:44


Осраштыра, ҡауыштыра "Аулаҡ өй"Ғәләмәт тиҙ үҙгәреп торған шаулы заманда йәшәүебеҙ арҡаһында эргә-тирәбеҙҙә булған ҡайһы бер ваҡиғаларға әллә ни иғтибар итеп бармайбыҙ, үҙ мәшәҡәтебеҙ, эшебеҙ менән сабып, башҡаларҙың тормошона ла күҙ һалмайбыҙ, ҡыҙыҡһынмайбыҙ. Кемгәлер, бәлки, бәләкәй генә ярҙам, йылы һүҙ кәрәктер, тип тә уйламайбыҙ. Шул арҡала тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына күренгән мәсьәләләрҙең дә оло социаль проблемаға әйләнеп китеүен һиҙмәй ҙә ҡалабыҙ. Ә бына дүрт йыл элек ҡалабыҙҙа «Аулаҡ өй» клубы ойошторған Фәймә Батыр ҡыҙы Ниғмәтуллинаны, башҡалар яҙмышына битараф булмаған кешеләрҙең береһе, тип һис икеләнмәй әйтергә булыр ине. Яңғыҙҙарҙы ҡауыштырыу, үҙ ишен таба алмағандарға пар табыу буйынса ҙур эш алып бара ул. «Аулаҡ өй» клубы эшләй башлағандан алып уның ярҙамы менән 208 пар ҡауышҡан, яңғыҙҙар өсөн 219 кисә ойошторолған. Дүрт йылда 17 бәпес тыуған....

Табиптарҙы кем ашатырға тейеш?
Махсус бит / Проблема // 16-01-2016, 11:35


Ауырып китһәк, ҙур өмөт менән табиптарға барабыҙ. Йыш ҡына улар пациенттар­ҙың “икенсе тын алышын” асып ебәрә – ул хаҡта яҙып тороу ҙа артыҡ. Табиптарға булған хөрмәт ҙур. Ләкин ҡайһы саҡ аҡ халатлыларҙың вайымһыҙлығы, дауалаған өсөн аҡса талап итеүе менән дә осрашырға тура килә. Әле Октябрьский ҡалаһында бер йәш әсә яңы тыуған сабыйын дауалаған өсөн табын ҡороуҙы талап иткән табиптар менән судлашырға йөрөй.
Эш шунда – ҡатындың сабыйы кило ярымлыҡ ҡына булып, ваҡытынан алда донъяға килгән. Йәш ҡатындың һүҙҙәренсә, сибек кенә булып тыуған бала табиптарҙың асыуын килтергән, улар яңғыҙ әсәне сабыйҙан алдан уҡ “ҡотолмауы” өсөн әрләп бөткән....

Уҡытыусы, шашма, ата-әсәләрҙән аҡса таптырма!
Мәғариф / Проблема // 27-11-2015, 15:18


Уҡытыусы, шашма, ата-әсәләрҙән аҡса таптырма!Яңы уҡыу йылы башланыуы ата-әсәләр өсөн, бер яҡтан, шатлыҡлы ваҡиға булһа, икенсе яҡтан, бөтмәҫ мәшәҡәттәр ҙә килтерә. Баланы мәктәпкә оҙатыу, дәрестәрен әҙерләүҙә ярҙам итеүҙе мәшәҡәт тип ҡабул итеү дөрөҫ булмаҫ. Сөнки был – һәр ата-әсәнең изге бурысы. Икенсе яғы ла бар: төрлө сәбәп менән аҡса йыйыу башлана. Был күренеш, әлбиттә, күп ата-әсәлә ризаһыҙлыҡ тыуҙыра.
Ил Президенты Владимир Путин да халыҡ менән “тура бәйләнеш” үткәргән саҡта “Рәсәйҙә белем биреү бушлай тормошҡа ашырыла” тип белдерҙе. Әммә беҙҙең ҡайһы бер мәғариф учреждениелары элеккесә аҡса йыйыуҙы дауам итә....

Ниңә беҙҙекеләр әрмелә Тау егеттәре өсөн бәҙрәф йыуа?
Махсус бит / Проблема // 24-10-2015, 14:35


Ниңә беҙҙекеләр әрмелә Тау егеттәре өсөн бәҙрәф йыуа?Хәрби комиссариаттарҙа быйыл­ғы көҙгө саҡырылыш та башланып тора. Әрме сафында егерме биш йыл йөрөгән, хәрби хеҙмәттең күп нескәлеге менән таныш кеше булараҡ, күптәр­ҙе борсоған бер мәсьәлә буйынса үҙемдең фекерем менән бер аҙ бүлешмәксе булам. Әлеге шул “бабайлыҡ” мәсьәләһе. Элегерәк, хеҙмәте икенсе йылға киткәс кенә әкренләп “бабай”лана башлай ине һалдат. Ә хәҙер ул ярты йыл тулыуға “ҡартайып” та китә, күрәһең. Хәрби хеҙмәт срогын бер йылға ғына ҡалдырҙылар. Әммә әрменең ошо “хроник сире” һаман да булһа уны оҙата килә. Ил һағына алынасаҡ егеттәрҙе ҡайһы саҡ ҡыҙыу нөктәләргә эләгеү ҡурҡынысы түгел, ә әлеге “дедовщина” нығыраҡ борсоған һымаҡ. Шулай ҙа, әрме хеҙмәтен тамамлап ҡайтҡан ҡайһы ғына кешенән һорама, береһе лә үҙе хеҙмәт иткән частағы “бабайлыҡ”ҡа зарлана һалып бармай. Ул ғына ла түгел, күптәр хатта үҙенең “бабай” булып йөрөгән сағын ниндәйҙер ғорурлыҡ менән иҫкә ала. Бәғзеләр, әрмене “бабайҙар” ғына тотоп тора, тип бер аҙ фәстереп тә ебәргеләй... Тик бының менән хәрби хеҙмәткә барасаҡ призывниктарҙы, уларҙың ата-әсәләрен тынысландырып булмай, әлбиттә....

Бар булайыҡ, бай булайыҡ!
Махсус бит / Проблема // 2-10-2015, 11:41


Тормошта уңа алмай, йә уҡый алмай, йә йүнле эштә эшләй алмай бай, етеш, матур тормошта йәшәй алмаған бәндәләр, башҡа өлгөлө, гөрләтеп йәшәгәндәрҙән көнләшеп, үҙенең булдыкһыҙлығын, ялҡаулығын аҡлап ҡолаҡҡа ятмаған фекерен башҡаларға тағып, халҡым аңына кире йоғонто яһай. Гөлдәр Кадаева тәүге һөйләмендә үк үҙен хәйерсе менән тиңләй. Бик яратҡан айфонын бер нисә йыл йыйған аҡсаһына алғандыр инде. Уны боҙған өсөн, үҙенең йәненән дә артыҡ күреп, илап ултыра. Әле генә машинаһын боҙған. Йүнле кеше автомашинаны ҡарап, йүнәтеп йөрөтә. Аяғын һындырып, автомашинаһын боҙоп, айфонын һыуға ташлаған бәндә гәзит аша мине нисек итеп “йәшәргә” өйрәтә....

Йәшәүгә ынтылыш
Махсус бит / Проблема // 24-07-2015, 15:54


Йәшәүгә ынтылыш– Һау-мы-һы-ғыҙ, – киңәйтелгән диванда ятҡан Динара, сәләмебеҙҙе алып, торорға маташты, әммә хәленән килмәгәс, ғәйепле йылмайҙы, – мин һеҙҙең хаҡта әсәйемдән ишетеп беләм…
Әсәһен хәтерләгәс, йөҙөн ҡара һөрөм баҫты:
– Мин өс аҙна элек кенә әсәйемдең һәм ҡыҙымдың вафаты тураһында белдем… Миңә бик ныҡ ҡыйын булды был хаҡта ишетеүе…
Телен саҡ әйләндереп көс-хәлгә һөйләшкән Динараның бите буйлап ҡайнар күҙ йәштәре тәгәрәне, уларҙы һөртөргә итте, тик оҙаҡ хәрәкәт­һеҙ ятыуҙан ғәрипләнгән ҡулдары уны тыңламаны.
– Динараҡай, зинһар, илама, – күҙ йәштәрен үҙем һыпырҙым.– Юғиһә мине лә илатаһың. Ә мин бер башлаһам, туҡтай алмайым, йә һине йөҙҙөргәнсе илар ҙа ҡуйырмын, биллаһи, диваның менән ҡуша ағып китерһең! Бәлки, һин йөҙә лә белмәй­һеңдер әле…...


  • Исемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған…
  • Дилә ИШБАЕВА.
  • “Кеше үлемендә минең дә ғәйебем бар...”
  • Үҙҙәре «һауын»ға әйләнеп бара...
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (3.11.2017)
  • Донъяһына күрә түрәһе
  • Ләйсән Ҡаразбаева хәбәр итә:
  • Бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн ташламалар һәм пособиелар
  • Кешегә исем бүләк итәләр
  • Иҙел бит ул...



  • Радио Юлдаш FM