НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Кешегә исем бүләк итәләр
Әҙәбиәт / Проза // 26-10-2017, 10:58


Кешегә исем бүләк итәләрДарғын яҙыусыһы Әхмәтхан Әбүбәкәр (1931 – 1991) М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институтын тамамлаған. Шиғырҙар, поэмалар, хикәйәләр, повестар, романдар, пьесалар авторы. Әҫәрҙәре француз, инглиз, немец, испан, поляк телдәренә тәржемә ителгән, Дағстандың халыҡ яҙыусыһы....

Имәндәр шаулай
Әҙәбиәт / Проза // 7-10-2017, 10:00


Имәндәр шаулай
йәки бәхетле ҡарт монологы

Ниҙер күрергә теләгәндәй, ҡараштарыңды алыҫтарға төбәйһең дә, йыш ҡына тәрән уйҙарға талаһың. Айырыуса һуңғы бер нисә йыл тирәһе. Беленер-беленмәҫ һырҙар баҫа башлаған йөҙөңә ҡарай-ҡарай, төптәренән салланып үҫеп килгән, көрән төҫкә буятылған сәстәреңдән һыйпап, тик үҙеңә генә әйтә торған һүҙҙәрем бар, ҡәҙерлем. Хәйер, мин әйтәсәк нәмәләрҙе һин үҙең дә бик яҡшы беләһең, тик иҫеңә генә төшөрөп үтәйем. Хәтерләйһеңме, бынан ҡырҡ биш йылға яҡын элек һинең менән тәүге осрашҡан көндәрҙең береһендә, сөм ҡара ҡалын сәсеңә баҙнатһыҙ ғына тейгеләп, күҙҙәреңә ҡарап, радионан отоп алған бер йырҙы йырлағайным:
Ҡарлығандан ҡара, ай, күҙҙәрең,
Бөрлөгәндәй йөҙҙәрең.
Шәкәрҙәрҙән тәмле, ай, балдан татлы
“Һөйәм” тигән һүҙҙәрең......

Егерме йыллыҡ хыял
Әҙәбиәт / Проза // 2-10-2017, 17:11


Егерме йыллыҡ хыял
Ринаттың йөрәге ашҡынып тибеүҙән сығып килгән кеүек. “Хәйерлегә булһын, уйлаған ниәттәрем тор­мош­ҡа ашһын...” – тип ҡуйҙы үҙен тыныс­лан­дырып. Сығынсылап сапҡан йөрәге менән ярышырға уйлағандай, “Десятка”­һының тиҙлеген арттыра төштө. Радиоһының да тауышын бар көсөнә асты. Ҡушылып йырлап алды.
Ташлама һин мине, ташлама –
Яңы тормош инде башлана.
Яңғыҙ итмә, бәғерем, ғәфү ит,
Яңғыҙ тормош бигерәк ауыр бит......

Бурыс (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 15-09-2017, 14:32


Бурыс (хикәйә)Инсаф исеменә есеме тура килгән иҫ киткес итәғәтле, ипле ир. Дуҫтары, туғандары өсөн йәнен бирергә лә әҙер булды. Ҡатынын, балаларын өҙөлөп яратты. Йәре Гөлназға тауыш күтәреү түгел, яңылыш ҡына ла насар һүҙ әйтмәне шикелле ул.
Ир менән ҡатын матур донъя ҡороп, татыу йәшәне. Һөйөү емештәре булып, бер-бер артлы ике улы тыуҙы. Гөлназдың мәрхүмә өләсәһенән ҡалған иҫке өйҙө һүтеп, кирбестән яңы йорт һала башланылар. Инсаф ике ҡатлы күркәм йорт хаҡында хыялланды, хыялын тормошҡа ашырыу өсөн байтаҡ тырышырға, тир түгергә тура килде. Икенсе улына бирелгән «әсәлек капитал»ы ғына етмәне, кредитҡа аҡса алдылар. Уңған- тырыш булды Инсаф, үҙен һис йәлләмәне, ял көндәрендә ял да итмәй Өфө менән район араһында таксист булып пассажир­ҙар ташыны. Башҡаларға ҡарағанда арзаныраҡ алғас, уның клиенттары ла етерлек булды. Хәленән килгәнсә тырышты шулай....

Кеше һүҙе кеше үлтерә
Әҙәбиәт / Проза // 12-09-2017, 13:32


Кеше һүҙе кеше үлтерә
Яҙмыш, әсе яҙмыш... Әҙәм балаһын ҡайҙа ғына ташламай ҙа, ниндәй генә ҡайғы-ғазаптар­ға төшөрмәй. Берәүгә өйөп-өйөп шатлыҡ бүләк итһә, икенсеһен ығы-зығылы хәсрәт һағыштарға сорнай. Аллаһы Тәғәлә һәр кемгә йәшәү бүләк итһә, ә киләсәккә барыр һуҡмаҡты һәр кем үҙе һайлай....

Тормош – үҙе мөғжизә
Әҙәбиәт / Проза // 11-09-2017, 09:46


Тормош – үҙе мөғжизәБыл донъяла ғәжәпкә ҡалмай йәшәү мөмкин түгелдер. Ер өҫтөнән ағып ятҡан ҡәҙимге генә һәр йылғаны төрлө ҡатламдарҙа шундай уҡ йәнә өс йылға ҡабатлай икән. Ҡара тупраҡты төртөп сыҡҡан меңдәрсә төр үҫемлектең һәр береһенең үҙ сәскәһе (һәр сәскәнең, шулай уҡ, үҙ төҫө һәм үҙ биҙәге), үҙ япрағы, үҙ емеше, үҙ еҫе бар. Тажын аяҙ төндәрҙә көнбағыш айға эйәреп бора һәм уны шуға ла айбағар тип тә йөрөтәләр. Ә бүтән ағас, ҡыуаҡ, үләндәр ниңә шулай эшләмәй?
Яуапһыҙ ҡалыр һорауҙар, аң-аҡыл етмәҫ күренештәр, мәңгелек донъяның көндәлек һәм осо-ахыры булмаҫ ағышы......

Аулаҡтағы бер төн
Әҙәбиәт / Проза // 7-09-2017, 14:08


Аулаҡтағы  бер төнШифаханаға килеүемдең тәүге көнө. Бүлмәгә урынлашҡас та, табипҡа күренергә ашыҡтым, “һатып алған – һарымһаҡ” тигәндәй, һанаулы ғына ваҡыт үтер ҙә китер, бер көнөн дә әрәм итке килмәй.
Кеше күп түгел. Сират алдым да, тирә-йүнде күҙәтәм. Шунда минән алдараҡ килгән ике ҡатындың һөйләшеүенә иғтибар иттем....

Кемпинг янындағы быуала (Аҙағы. Сайтта тулыһынса бирелгән)
Әҙәбиәт / Проза // 27-08-2017, 07:30


Кемпинг янындағы быуала (Аҙағы. Сайтта тулыһынса бирелгән)Ямашлы быуаһын матурлыҡҡа күмеп, әкрен генә таң атып килә. Ҡояш әле күренмәй, ләкин йылғаны уратып алған тауҙар түбәһе уның нурҙарына мансыла башланы. һыу өҫтөндәге аҡһыл томан яй ғына тарала. Яр буйҙарында өйкөм-өйкөм булып ултырған зифа ҡамыштар асыҡланғандан-асыҡлана. Бына һул яҡ ярҙағы битләүҙәге ҡайынлыҡ урманында – уң яғында Өфө – Сибай юлы һуҙылған – төрлө-төрлө ҡоштар үҙҙәренең иртәнге концертын башлап ебәрҙе. Ара-тирә балыҡ ҡурпыған, ҡамыш араһында суртандарҙың шапылдап ҡорбандарын баҫтырғаны ишетелеп ҡала. Быуаның аҫ яғында ултырған кемпинг та уянды шикелле – кафеһынан тирә-яҡҡа тәмле еҫтәр тарала башланы. Был кәйефте тағы ла күтәреп ебәрә ине…...

Хәйер (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 8-06-2017, 11:25


Хәйер (хикәйә)Төшкө ашҡа Илдар эргәләге кафеға йөрөй. Бында үзбәктәр бик тәмле әҙерләй. Ҡиммәт, әлбиттә, бер барыуға 150 тәңкә китә. Ләкин һис үпкә юҡ, туйғансы ашап сығырға була. Һәр хәлдә, бүтән ашханалар­ҙағы кеүек, аҙаҡ үҙәк көйөп ыҙалатмай, бер һүҙ менән әйткәндә, ашҡаҙанға байрам...
Бөгөн йома, аҙнаның иң күңелле көнө. Төштән һуң эш ҡайғыһы китә, офиста дәртле көлөү, ҡысҡырып һөйләшеү, тыҡ-тыҡ баҫып йөрөү тауыштары ишетелә башлай. Алда ике көн ял! Рәхәт!...

Юрамал ҡағыҙ (булған хәл)
Әҙәбиәт / Проза // 23-05-2017, 11:17



Юрамал ҡағыҙ (булған хәл)
1946 йылдың йәйе. Июль ҡояшы аяуһыҙ ҡыҙҙыра. Ике үҫмер ҡыҙ, Йәмилә менән Рәүиә, тырышып картуф күмә. Бер ыҙандың осона барып сығырға күп тә ҡалмаған. Ошо ыҙанды күмеп сыҡһалар, улар Рәүиәләрҙең картуфына тотонасаҡ. Шулай ҡул алмаш эшләһәң, эш тә ырай, бергә-бергә күңеллерәк тә.
Йәмилә нимес каскаһындағы ҡул йыуыр өсөн алып йөрөгән, көндөң эҫелегенән инде йылып бөткән һыуға ынтылғайны ғына, «Ҡыҙҙар!» тигән тауышҡа терт итеп ҡалып, башын күтәрҙе. Рәүиә лә турайып баҫты. Ҡараһалар, ҡултыҡ аҫтына папка ҡыҫтырған бер кеше бәләкәй генә ҡапҡанан быларға ҡарап тора. Ҡыҙҙарҙың, эштән туҡтап, үҙенә иғтибар итеүҙәрен күргәс, теге кеше:
– Ҡыҙҙар, аҡсағыҙ бармы? – тип ҡысҡырҙы.
– Бар, – тине лә Йәмилә өй яғына ыңғайланы. Өй беренсә йөрөп һалым йыйыусы кешене ул танып алғайны инде. Хатта исем-фамилияһын да белә. Рәүиә лә уға эйәр­ҙе. Һалымға тигән аҡса сәй ҡурғашына ҡат-ҡат төрөлөп, мейестең йүшкәһе буйына ҡыҫтырып ҡуйыл­ған. Айҙар буйы тинләп кенә йыйып тултырылған аҡсаны шулай төпкәрәк йәшермәһәң, күҙ менән ҡаш араһында юҡ булырын көт тә тор. Өй хужаларының эшкә киткәнен аңдып ҡына йөрөгән уғрылар аҙаҡ был урынды ла белеп алды.
Йәмилә, һәндерә башына менеп, йүшке буйына ҡыҫтырылған төргәкте алып төштө, тышындағы ҡоромон өрҙө. Шунан һаҡ ҡына тағатты ла эсендәге аҡсаны урындыҡтағы балаҫ өҫтөнә ҡойҙо....


  • Мүк өҫтөндә бөрлөгән (Хикәйә)
  • Дилүзә БАЙСУРИНА
  • Изгелек ерҙә ятып ҡалмай
  • «Шундай матур, шундай йылы Уйлап сығарған донъям…»
  • Балаларығыҙ хаҡына үҙегеҙҙә ҡайғығыҙҙы еңерлек көс табығыҙ
  • 10 июнь – Ҡәҙер кисе
  • Билдәле актер Азамат Хәлилов вафат булды
  • Тырыштар уңышҡа өлгәште
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (8.06.2018)
  • Бала ҡуйындағы йыланға әйләнмәһен



  • Радио Юлдаш FM