НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

БАЛУ (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 4-02-2018, 07:30


БАЛУ (хикәйә)
Ҡышты ауыл халҡы ыҙаланып саҡ сыҡты. Йәй ҡоролоҡ булыу сәбәпле, аҙбар баштарында мал аҙығы бик наҡыҫ ине. Ферма һарыҡтарын баҫыраулап, ҙур соҡор ҡаҙып, шунда ташларға тура килде. Аслыҡтан интеккән ҡайһы берәүҙәр шул үлгән һарыҡты алып ҡайтып ашаны. Вәсимдәрҙең ғаиләһе лә ҡышты саҡ үткәрҙе. Ярай уларҙың Алиһә исемле һауын кәзәһе булды, аслыҡтан шул ҡотҡарҙы. Бесәне лә етте, күмәкләшеп өшәләктәй өйҙә ҡыш сыҡтылар. Алиһәнең ауыҙы бер буш тормай, һаҡалын һелкетә-һелкетә, көнө-төнө керт-керт килә. Вәсимдең әсәһе уны һауғанда тәүҙә иркәләп ярата, арҡаһынан, муйынынан һыйпай. Уныһы, шуны ғына көткәндәй, муйынын алға һона. Шунан һуң ғына Ғәзимә апай кәстрүлгә гөмбөрләтеп һауырға тотона. Вәсим һауылған һөттөң өҫтөнә ултырған күпереген яларға ярата. Ғәзимә апай йылы ғына көйө, һауап булһын тип, күрше Нәйлә әбейгә лә һөт алып инә. Уныһы саҡ ҡына йота ла, рәхмәтен әйтеп, балаларына эсергә бирә. Унда ла дүрт бала. Ҡыҙы Сәмиғә еңгәй фермала һарыҡ ҡарай. Ул да балаларына үлгән һарыҡ итен алып ҡайтып бешергән икән. Бригадир Әнүәр ҡарт килеп: «һин, шилма бисә, ипләп кенә тере һарыҡты йәшереп һуйып, көсөктәреңә ашатып ятаһыңмы, белермен мин башыңды ҡайҙа оҙатырға!» – тип бармаҡ янап, әрләп сығып киткән. Бахыр Сәмиғә еңгә илап килеп: «Ғәзимә апай, нишләргә икән? Хәҙер шул үлгән һарыҡтарҙы елкәмә һалып ҡуйһалар? Ул Әнүәр ҡарттан булмаҫ тимә, һаман да шул яғынан беҙгә теш ҡайрай бит», – тип Вәсимдең әсәһенә үҙе һөйләне. «Миңә бит дүрт баламды ҡарарға кәрәк...» – тип иңрәне....

Буйлы балаҫ (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 13-01-2018, 08:00


Буйлы балаҫ (хикәйә)
– Эй, бынауы ҡоҙағыйҙы. Кизе яулыҡ булһа ла килтермәгән бит хушына. Тағы үҙемдән тараттым. – Зыу килеп һандыҡҡа талашҡан ҡоҙаларға әкәмәт ҡылып ҡарап торған ҡыҙы менән кейәүен аңғармай хәбәр һалған Бибъямал телен тешләгәндә һуң ине.
– Әсәй! Һаман да шул сепрәк. Иң бәхетле көнөмдә... – Әйтеп бөтөрә алманы, йәштәре һытылып сыҡты Нурия ҡыҙының.
Айғырҙай дүрт еңгәһе елле хаҡҡа һатып та ебәрҙе бикәсенең бирнәһен. Сират ҡыпшыр тоҡҡа тултырылған ҡаралдыларға етте. Йолаларҙы арттырып үтәргәме әллә туй форсатынан үҙҙәренең кеҫәһен ҡалынайтып ҡалыр­ғамы тырышҡан килендәренә был юлы ихтыяр ҡуйманы Бибъямал. Күҙ нурҙарын түгеп ҡораған түшәк-юрғандарын тәләфләтеп тормаға бында! Кәбәндәй итеп сығарып өйҙөр­ҙө машина арбаһына. Кемдеке – шуныҡы! Өҫтөн буйлы балаҫ менән ҡаплатып ҡуйыр, уныһын үҙе сығарып бирер. Дан итә ҡыҙ оҙатыуҙы!
Иң ҡәҙерле монаятын күкрәгенә ҡыҫып ҡапҡанан сығып барғанда тағы ҡыҙы менән тап килде:
– Әсәй! Шуныңды һалма, тинем дә. Һөйләштек бит бер тапҡыр.
Әйткәйне шул. Нисек ысынға алмаған? Шаҡ ҡатты ла ҡалды. Балаҫын ҡосаҡлап, иҫенә килгәндә, туй машиналары ауыл осона еткән, ҡапҡа төбөндәге балалар, зыу килеп, еҙнә аҡсаһы сүпләй ине....

Ҡыш бабай бүләге (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 6-01-2018, 07:30


Ҡыш бабай бүләге (хикәйә)
«Нисек кенә булмаһын, быны бөгөн эшләп ҡуйырға кәрәк, – тип уйланы Ғаяз. – Тағы бер яңы йылға һөйрәп сығып булмай бит инде». Ысынлап та, тағы күпме хыял менән йәшәргә була? «Машинаһының аҫтына ташланып булһа ла туҡтатам бөгөн. Етте». Үҙенең ҡарарынан еңел булып китте. Уның һаман эшендә икәненә тағы ла бер тапҡыр инаныр өсөн банк ҡаршыһында урынлашҡан ун ике ҡатлы йортҡа инде. Дүртенсе ҡатҡа күтәрелеп, подъезд тәҙрәһенән ҡараһаң, банкирҙың кабинеты ус төбөндәгеләй күренә. Бөгөн ике тәҙрәлә лә жалюзиҙар төшөрөлгән. Шулай булһа ла, өҫтәл артында ултырған кешенең шәүләһе шәйләнә. Етем көсөк кеүек нисәмә көн ошо тирәлә уралыуы үҫмерҙе ғәрләндерә, әлбиттә. Әле лә ошо тойғоһон еңер өсөн, үҙен киллер итеп күҙ алдына килтерҙе. Тәҙрә туп­һаһына ята биреп, ҡулын винтовка көбәге кеүек тоҫҡаны ла атып ебәргән булды: пиф-паф.
Шул саҡ бер дәү кәүҙә уның өҫтөнә ырғыны һәм күҙ асып йомған арала, ҡулдарын артҡа шаҡарып, наручник кейҙереп тә ҡуйҙы....

Бисмилла көсө
Әҙәбиәт / Проза // 4-01-2018, 07:00


Бисмилла көсө
йәки иҫ киткес һылыу еңгәбеҙгә ни өсөн шайтан эйәләшкән?

“Ишегеңде асҡанда ла, ингәндә лә, һәр баҫҡан ереңдә бисмиллаңды уҡып йөрө! Бер нисә доғаны ятлап алһаң, бигерәк шәп булыр. Йөрәгең тыныс булыр, Хоҙай Тәғәлә үҙеңде ен-шайтандан аралар...”
Йортомда һәр саҡ теләп-көтөп алын­ған ҡунаҡ ошо апай-инәйҙәр. Туған да түгелдәр, ә бына ниндәйҙер күңел яҡынлығы бар. Ай һайын килеп, сутырлашып хәбәрҙәрен һөйләп, намаҙ уҡып киткәндәренән һуң күңелдә, ысынлап та, ниндәйҙер һиллек урынлаша. Һәм килгән, шылтыратып хәл белгән һайын: “Бисмиллаңды онотманыңмы?” – тигән һорау менән борсолалар. Йылдар дауамында яҡын кешемә әүерелгән тағы бер апайым-ҡурсалаусымдың һүҙҙәре иҫемә төшә: “Бисмилләһи-рахмәнир-рахим” тип әйтеп йөрөһәң, шайтандар себен ҙурлығындай булып ҡала, ти. Ошо хаҡта онотма!”
Был юлы ла хәл белешергә килеп, тормоштоң төрлө хикмәтен һөйләп ултырған инәйҙәр тағы “бисмилла” әйтеү тирәһендә һүҙ ҡуйыртты. Берәүһе: “Шайтан бисмиллаһыҙ кешенең ҡуйынында йөрөр”, – тиеүенә көлөмһөрәп ҡуйыуымды күреп, икенсеһе: “Юҡҡа йылмаяһың, ҡыҙыҡай! Беҙ – ошондай ғибрәтле хәлдәрҙе күреп-ишетеп үҫкән кешеләр”, – тип бала сағында ауылдарындағы булған ваҡиғаға әйләнеп ҡайтты....

Баҙарҙа (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 2-01-2018, 08:00


Баҙарҙа (хикәйә)
Көҙ килеүен хәбәр итеп, ағастар­ҙан берәм-һәрәм һары япраҡтар һибелә. Ҡояштың ҡайнарлығы ла һүрелә төшкән. Ни тиһәң дә, йәй аҙағы бит. Иртәгә яңы уҡыу йылы башлана. Балалары кеүек, Юлай ҙа ошо көндө йыл да тулҡынланып көтөп ала. Әле баҙарға гөлләмә алырға юл тотоуы. Быйыл улы ун беренсегә барһа, ҡыҙҙары беренсегә төшә. Бигерәк тә ошо кескәйҙәре Нәргизә был көндө түҙемһеҙләнеп көтә....

ҺАБАҠ (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 9-12-2017, 07:00


ҺАБАҠ (хикәйә)
Бергәләп иртәнге сәйҙе эсеп, әле генә ҡайтып киткән күршеһе Мәликәнең йүгерекләп тағы был яҡҡа ыңғайлағанын күреп, ҡош-ҡортон ашатып йөрөгән Көнбикә аптырап ҡалды. Әллә бер-бер хәл булдымы икән?
– Ҡара йөрәк! Күр һин уны, ә! – тип һөрән һалды Мәликә ҡапҡанан инешләй үк. – Йомшаҡ күпмәмдә йоҡлай, үҙем ни ашаһам, шуны ашай, ләƒнәт!
Көнбикә аптырап ҡалды, хатта тупһаһына ултыра төштө. Ошо осор алмаш-тилмәш бер-береһенә иптәшләшеп йоҡларға йөрөшәләр, әллә уны ҡарƒаймы Мәликә? Аҙналап инде ир-ат ҡырҙа ҡуна ятып бесән саба, Көнбикәнең дә ире шунда. Ҡыҙы ҡалала уҡыу­ҙа. Ә Мәликә күптән япа-яңƒыҙы көн күрә. Ире вафат, улы Рәфистең ауылдан сығып китеп олаƒыуына ун йыллап барҙыр, ҡайҙалыƒын да белгән юҡ....

Ике ярты – бер бөтөн (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 7-12-2017, 07:30


Ике ярты – бер бөтөн (хикәйә)
Алтын туйҙары биш ай элек булырға тейеш ине. Үткәрттермәй торҙо.
– Уттай ҡыҙыу эш мәле, туй ҡайғыһы юҡ. Ҡасып бармай әле. Бесәнде бөтөгөҙ, ташып алығыҙ. Шунан – картуф, ҡош-ҡорт, шунан – һуғым. Эштән күп нәмә юҡ. Үткәрербеҙ әле ҡышҡыһын, – кәңәшкә тип йыйылған балаларына шулай тине Мәрүәрә. Уның был һүҙҙәрен дөрөҫләп, ире Ғүмәр:
– Дөрөҫ әйтә. Эйе, шулай, – тип баш ҡағып ҡына ултыр­ҙы. Ул, ғөмүмән, аҡыллы ҡатынының һүҙенән сыҡмай.
– Закун һинең яҡта инде, – тип көлә лә ҡуя....

Бала һәр саҡ ғәзиз...
Әҙәбиәт / Проза // 6-12-2017, 08:00


Бала һәр саҡ ғәзиз...
йәки Әсә ҡәҙерен беләбеҙме?

...Инде буй етһәм дә, мин һиңә сабыймын,
Күңелең наҙҙарын күҙеңдән таныйым...

(“Әсәйемә”, Ғ. Ҡайырбәков).

Ошо арала үҙәк телеканалдарҙың береһендә 98 йәшлек ҡарсыҡтың, үҙ фатирын ҡалдырып, ҡарттар йортона күсеп сығыуы хаҡындағы тапшырыуҙы ҡараным. Йөҙгә етеп барған яңғыҙ әбейгә, әлбиттә, үҙ-үҙен хеҙмәтләндереү ауыр, шуға күрә лә хөкүмәт ҡарамағына күсергә ҡарар иткәндер, тип уйлағайным (һәр кемдең шулай уйлауы – тәбиғи). Ышанаһығыҙмы, мин хаталанғанмын! Әбейебеҙ был ҡарттар йортондағы үҙенең... 80 йәшлек ғәзиз улын ҡарау ниәте менән күскән икән!...

Еҙнәм инең (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 4-12-2017, 12:24


Еҙнәм инең (хикәйә)
Көтмәгәндә шылтыраны телефон. Төнгө икенсе яртылар тирәһендә. Йоҡоно бүлгән шылтыратыуҙың кемдән икәнен белергә лә теләмәйенсә, һәрмәп табып, ҡыҙыл төймәгә баҫтым да, телефонды мендәр аҫтына тыҡтым. Инде йоҡлап киттем тигәндә, ул тағы тауыш бирҙе.
– Сәғәт нисә икәнен беләһегеҙме?!...

Ятаҡ (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 1-11-2017, 09:47


Ятаҡ (хикәйә)Эй ҡыуандырҙы мине бөгөн директорым. Үтә бәләкәй кәүҙәле булғаны өсөн «Төпсөк» тип йөрөткән түрәбеҙ минең өсөн иң ҡәҙерле кеше хәҙер. Иртүк кабинетына саҡыртып алды был.
– Ғәҙелшин, коллективҡа егерме биш йыл хеҙмәт итәһең. Ә эшләгән кешене ҡәҙерләй беләбеҙ беҙ, һинең ғаиләгә өс бүлмәле фатир бирергә булдыҡ. Асҡысын иртәгә телевидение, радио, гәзит журналистары алдында тапшырырбыҙ, – тип шаҡ ҡатырҙы ул....


  • Балағыҙҙы артыҡ ҡурсаламағыҙ
  • “Бәйләнештә булайыҡ”
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (26.01.2018)
  • Азалия МЫРҘАҒӘЛИНА
  • Йондоҙнамә (29 ғинуар – 4 февраль)
  • БАЛУ (хикәйә)
  • Телебеҙ йәшәһен, үҫһен!
  • Ғаилә йылының эмблемаһы билдәле булд
  • Ер менән күк араһында
  • Нәзифә АҠҠУЖИНА



  • Радио Юлдаш FM