НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

» Последние публикации на сайте » Страница 1297

Донъя яңылыҡтары
Новости // 17-08-2010, 11:38


Барак Обама ышандыра белә

АҠШ Президенты ватандаштарын Мексика ҡултығында һыу инеү ҡурҡыныс түгеллегенә инандырыу маҡсатында унда ҡолас ташлап йөҙгән.
Иҫегеҙҙәлер, ҡултыҡта, нефть ағып төшөү сәбәпле, экологик катастрофа хәле иғлан ителгәйне. Президент фекеренсә, авария эҙемтәләре ял итеүселәргә ҡамасау түгел. Барак Обама пляжға туғыҙ йәшлек ҡыҙын һәм ҡатынын да алып килгән. Нефть ағыу эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса эш һаман дауам итә. Флориданың күпселек пляждары асыҡ ҡала, шулай ҙа туристар һаны кәмегән. Әйткәндәй, американдар Обаманың отпускыһын башҡа уңайлы курортта үткәреүен тәнҡитләп тә маташҡан, шунлыҡтан Президент йәкшәмбелә ғаиләһе менән Мексика ҡултығына килгән дә инде. Мәғлүмәттәрҙән билдәле булыуынса, һыуға биш миллион баррель нефть аҡҡан....

«Йәшлек» йәшәртә, йәшәүгә дәрт өҫтәй
Махсус бит / Письма // 17-08-2010, 11:37


Рухи аҙыҡтың һәр кемгә кәрәк икәнен аңлатып тороу кәрәкмәҫ, моғайын. Радио, телевидение һәм хәҙерге көндә интернет һәр өйгә тиерлек үтеп инһә лә, тормошобоҙҙо гәзит-журнал­һыҙ күҙ алдына ла килтереү һис мөмкин түгел. Оло йәштәгеләр ҙә һуңғы яңылыҡтар­ҙы матбуғат баҫмалары аша белә.
Мин, етмешкә етеп килгән кеше булараҡ, 53 йыл ғүмеремде матбуғат баҫмалары менән аралашыуға арнаным. Тәүге хәбәрҙәрем 1957 йылда район гәзитендә баҫылһа, ә һуңға табаныраҡ инде «Ленинсы», «Совет Башҡортостаны» гәзиттәрендә донъя күрҙе....

Төньяҡ башҡорттары
Новости / Мәҙәниәт // 17-08-2010, 11:35


Төньяҡ башҡорттары
Төньяҡ башҡорт ырыуҙарына Ғәйнә, Танып, Уң, Балыҡсы һәм Уран ырыу­ҙары инә. Улар Каманың ҡушылдыҡтары Түлвә, Беүә, Танып, Ҡариҙелдең урта ағымында ярайһы уҡ ойошоп ултырған. Сарс, Төй, Йүрүҙән буйында йәшәйҙәр. Был төбәк XIX быуат аҙағына тулыһынса формалашҡан. Бынан алдағы осорҙа башҡорт ерҙәренең төньяҡ сиге киңерәк тә булған булырға тейеш.
Балыҡсы ырыуы Төй һәм Сарс йылғалары буйында, уларҙың Ҡариҙелгә ҡойған еренә ҡәҙәр йәшәгән. Көньяҡтан күршеләре уңдар булған. Таныптар иһә көнсығышҡа, Танып буйына тик 1715 йыл­дарҙа күсенгән. Уңдар XVI – XVII быуаттарҙа Ҡариҙел менән Ағиҙелдең түбәнге ағымында ҙур ғына майҙанды биләгән. Һуңынан төбәк бер нисә өлөшкә бүленгәс, ырыуҙың бер төркөмө Танып буйында ҡалған, байтағы Ҡариҙел буйына күсенгән. Артабан улар Йүрүҙәндең түбәнге ағымын да биләгән....

Мырҙалар тарихы
Новости / Мәҙәниәт // 17-08-2010, 11:34


Ете ырыуҙан торған Әйлеләрҙең бер тармағы – Мырҙа­лар ырыуы. Уның иҫ киткес боронғо тарихы тарихсылар тарафынан һаман да ныҡлап өйрәнелмәгән. Иң тәүҙә «мырҙа» һүҙенең килеп сығышын, нимә аңлатҡанын ҡарайыҡ.
Мыр – тамыр һүҙ, ҙа – ялғау. Мырҙа һүҙе фарсы, ғәрәп халҡында мирза рәүешендә әйтелеп, батша мәғәнәһен бирә. Ғәрәптәрҙең батшаһы – әмир. Ошо һүҙҙең тамырында ла «мир», беҙҙеңсә «мыр» тамыры ята булыр. «Мырҙа» атамаһының тәүге боронғо мәғәнәһе, тимәк, батша тигәнде аңлата.
Күренекле башҡорт уҡымышлыһы һәм ғалим Тажетдин Ялсығолов ХVIII быуат аҙағында – ХIХ быуат башында яҙылған «Тәуарихи Болғариә» тигән китабында Әйле ырыуы шәжәрәһен килтергән. Шәжәрәгә ҡарағанда, башҡорт һәм болғар хандарының Әйле ырыуы башҡорттары булыуы раҫлана. Тимәк, тағы ла аныҡлабыраҡ әйтһәк, башҡорт һәм болғар батшалары булып Мырҙалар ырыуынан һайланған кешеләр торған....

Күстәге бал ҡорто оя тарҡатмай
Рубрикалар // 17-08-2010, 11:32


Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары элек-электән башҡа милләттәр­ҙән үҙҙәренең баҫалҡылығы, күндәмлеге менән айырылып торған. Әммә кәрәк саҡта улар уҫал да, сая ла була белгән. Тормош ауырлығына бирешмәй, тырышып-тырмашып донъя көткәндәр. Быға М. Кәримдең «Ай тотолған төндә» трагедияһынан Тәңкәбикә асыҡ миҫал булып тора. Ысынлап та, ырыу башлығы Тәңкәбикә, уҫал да, ҡаты ҡуллы ла була белеп, ырыуҙаштарын тотоп торған. Ә бит бөйөк һүҙ оҫтаһы Тәңкәбикә образын тап шундай башҡорт ҡатындарын күҙ уңында тотоп һынландыра. Миҫал эҙләп алыҫ китәһе түгел, бындай ҡатын-ҡыҙ ғәҙәти тормошта ла күп. Һеҙгә шундайҙар­ҙың береһе – Ғәбиҙә ҡартәсәйем тураһында бәйән итмәксемен....

Ҡайҙа күрҙе икән?
Новости / Башҡортостан // 17-08-2010, 11:30


(«Беҙ кейемһеҙме әллә?», «Йәшлек», N15, 11 февраль, 2010 йыл)
Ҡайҙа күрҙе икән?
«Йәшлек»тәге мәҡәләне уҡығас, оҙаҡ ҡына уйланып йөрөнөм. Ав­тор мосолман башҡорт ҡыҙҙарының ғәрәптәр һәм төрөк­тәрҙең мил­ли кейемендә йөрөүенә әсенеп яҙа. Йәнәһе, дини ҡыҙҙарыбыҙ бо­рон­ғоса башҡорт ке­йем­дәрен кейһә, матурыраҡ та булыр, илһөйәрлек тә күренер ине. Дөрөҫөн генә әйткәндә, авторҙың һүҙҙәре менән килешә алмайым, шуға ла яуапты ла оҙаҡ ҡына яҙмай йөрөнөм.
Беренсенән, төрөктәр­ҙең милли кейеме менән башҡорт ҡыҙҙары кейгән нәмә­ләр­ҙә бер ниндәй ҙә уртаҡлыҡ юҡ. Ундағы халыҡ та урамда милли кейемдәрендә йөрөмәй. Әлбиттә, Төркиәлә төбө киңәйтелгән салбар кейгән ҡатын-ҡыҙҙар ҙа, ирҙәр ҙә осрай, бигерәк тә ауыл ерендә йәшәгәндәр был кейемде йыш кейә. Уларҙың иҙәнгә ултырып ашағанын иҫәпкә алһаң, был аңлашыла. Тик беҙҙең мосолман ҡыҙҙары ундай салбарҙарҙы бөтөнләй кеймәй ҙә баһа!...

Йәйге ялың нисек үтте?
Рубрикалар // 17-08-2010, 11:28


Календарь иң йәмле миҙгелдең һуңғы көндәрен һанаһа ла, йәйҙең беҙҙе бигүк ҡалдырып киткеһе килмәй әле. Эйе, йәй быйыл бигерәк үҙенсәлекле килде шул. Ял итергә алыҫ Төркиәгә лә барырға кәрәкмәне. Үҙебеҙҙең еребеҙ Төркиәнән кәмме ни? Ә шулай ҙа, йәйге ялын кем нисек үткәргән икән? Ошо һорау менән беҙ күптәргә яҡшы таныш булған кешеләргә мөрәжәғәт иттек....

Һытҡы кемдәрҙе ярата?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 17-08-2010, 11:26


Һытҡы кемдәрҙе ярата?
Күрем алдынан ҡатын-ҡыҙҙың йөҙөн йыш ҡына һытҡылар баҫа. Быны гормональ үҙгәреш тип уйлап, ҡайһы берәүҙәр битенә крем һөртә, икенселәр битлек эшләй. Тик шуға иғтибар итмәү мөмкин түгел: ниңәлер һытҡылар гел бер урында хасил булыусан һәм уларҙы бөтөрөүгә бер сара ла ярҙам итмәй...
Көнсығыш медицинаһы күҙлегенән ҡарағанда, тирегә бәйле бөтә проблемалар – ниндәйҙер эске органдың эшмәкәрлеге сағылышы. һытҡыларға ҡарап, кешенең ниндәй ағзаһы ауырыуын, нисек туҡланыуын белергә була. Мәҫәлән, ул сәс төктәре булған урында сыҡһа, үт ҡыуығы эшмәкәрлеге боҙолоуын күрһәтә. Ҡаш өҫтөндә хасил булғаны ашҡаҙан-эсәк тракты зарарланыуы хаҡында һөйләй. Тимәк, һеҙ шәрбәтле ризыҡты, майлы итте, концентрант ҡушылған һуттарҙы, лимонадты күп ҡулланаһығыҙ....

Мейегә ҡан һауыу (инсульт)
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 17-08-2010, 11:25


Был сир ҡан баҫымы юғары йәки атеросклероз, ҡан ауырыуы менән интеккән кешеләрҙә йыш осрай. Билдәләре: баш ауырая, ныҡ итеп ауырта, әйләнә, күңел болғана, ҡоҫтора. Һуңынан кеше аңын юғалта йәки телдән ҡала. Был мәлдә кәүҙәнең бер өлөшөн фалиж һуғыу ҡурҡынысы янай. Һөҙөмтәлә ауырыуҙың йөҙө салышайып, ҡыҙарып йә күгәреп ҡала, тир бәреп сыға. Тын алыу йә һирәгәйә, йә йышая, ғыжылдай башлай. Хатта кесе йәки оло ярау бүленеүе лә күҙәтелеүе ихтимал.

Ярҙам
Ауырыуҙы сисендереп, баш осон ҡалҡытыбыраҡ ятҡырырға кәрәк. Башына боҙло йә һалҡын компресс, аяҡтарына грелка ҡуялар. Ауыҙын лайланан, ҡоҫҡолоҡтан таҙарталар....

Дарыу эсә күрмәгеҙ!
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 17-08-2010, 11:23


– Йөклө саҡта баш ауыртһа, температура күтәрелһә, нимә эшләргә? Бала көткәндә цитрамон эсеү рөхсәт ителәме?
Һорауға Өфөнөң 43-сө поликлиникаһы гинекологы Светлана АЛЫМОВА яуап бирә:
Дарыу эсә күрмәгеҙ!
– Йөклө саҡтың бөтә осоронда ла цитрамон ҡабул итеү ҡәтғи тыйыла. Бүтән бер ниндәй дарыу булмаған осраҡта ла был таблетканы ашауҙан тыйылырға кәрәк. Сөнки уның составында ҡарындағы баланың сәләмәтлегенә хәүеф менән янаусы аспирин бар. Хатта препаратты йөклө саҡта ғына түгел, имеҙгән саҡта ла эсергә ярамай. Цитрамон бәләкәй балалар өсөн дә хәүефле. Уның йоғонтоһонда сабыйҙа Рейл синдромы хасил булыуы ихтимал....


  • Исемең матур, кемдәр ҡушҡан, Һине күреп кем туйған…
  • Дилә ИШБАЕВА.
  • “Кеше үлемендә минең дә ғәйебем бар...”
  • Үҙҙәре «һауын»ға әйләнеп бара...
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (3.11.2017)
  • Донъяһына күрә түрәһе
  • Ләйсән Ҡаразбаева хәбәр итә:
  • Бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн ташламалар һәм пособиелар
  • Кешегә исем бүләк итәләр
  • Иҙел бит ул...



  • Радио Юлдаш FM