НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Селтәрең матур, кем теккән?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 13-07-2018, 07:30


Селтәрең матур, кем теккән?
«Игеҙәктәр – биҙәктәр!» – был ихлас күңелле, эскерһеҙ ҡыҙҙар­ҙы күргәс тә башҡа килгән иң беренсе уй ошо булды. Көләс йөҙҙәр, осҡор күҙҙәр иғтибарҙы әллә ҡайҙан яулап тора, ҡыҙҙарҙың үтә алсаҡлығын иҫәпкә алғанда, күңел үҙенән-үҙе уларға тартыла.
Игеҙәктәр менән «ситтән тороп» күптән таныш инем. Сөнки Баймаҡ районының Ярат ауылынан Алина һәм Алита Хисмәтуллиналар бала саҡтан матбуғат ҡаҙанында ҡайнап үҫте, мәктәп йылдарында «Йән­шишмә», «Аманат»тың йәш хәбәрселәре булды. Тел, тарих, мәҙәниәт менән ҡыҙыҡһынған маҡсатлы ҡыҙҙар юғары уҡыу йортонда ла төрлө йәмәғәт эшендә, ғилми-ғәмәли конференцияла, конкурста әүҙем ҡатнаша, исемле стипендияларға лайыҡ була. М. Аҡмулла исемендәге БДПУ - ны ҡыҙыл дипломға тамамлағас, тырыш ҡыҙҙарҙы университетта эшкә ҡалдыралар. Белемдәрен артабан камиллаштырыу маҡсатында улар аспирантураға уҡырға инә. Конферен­цияларҙа сығыш яһау, ғилми йыйынтыҡтарҙа мәҡәләләр баҫтырыу менән бер рәттән, төрлө проект менән дә шөғөлләнәләр. Бөгөн улар икеһе лә филология фәндәре кандидаттары. Ә Алита йәш ғалимдарҙың ғилми эштәре конкурсы һөҙөмтәләре буйынса Башҡор­тостан Республи­каһы Башлығы грантына ла эйә булған....

Кәбеҫтә ярылмаһын өсөн
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 10-07-2018, 07:30


Кәбеҫтә ярылмаһын өсөн
Ҡайһы бер кәбеҫтәләрҙең күсәне үҫкән ваҡытта ярыла. Ваҡытында ҡырҡып алмаһаң, иртә өлгөрә торған кәбеҫтәнең ярылыуын көт тә тор. Сөнки уларҙың япраҡтары йомшаҡ. Әммә быға юл ҡуймаҫҡа мөмкин.
Кәбеҫтәне тейешенсә ашламалар менән туҡландырһаң, йылыла үҫһә, матур булып ҙурая. Көндәр һыуытҡан ваҡытта япраҡ туҡымалары тупаҫлана (һыуҙы һаҡлар, һалҡындар­ға ҡаршы көрәшер өсөн). Йылытып ебәрһә, эстән туҡымалар үҫә башлай һәм бына шулар арҡаһында иҫке япраҡтар ярыла. Кәбеҫтәгә даими рәүештә һыу ҙа һибеп тороғоҙ, үҫкән ваҡытында ғына ашлағыҙ. Күсәнләнә башлағанда әҙерәк туҡландырырға кәрәк.

...

Сәскәһен ниңә өҙәләр?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 8-07-2018, 08:00


 Сәскәһен ниңә өҙәләр?
Баҡсасылар араһында картуф сәскәһен өҙөү-өҙмәү тураһында бәхәстәр күп. Ҡайһы берәүҙәрҙең фекеренсә, былай эшләһәң, картуфта аҡһым һәм С витамины күп була. Икенселәр сәскәне түгел, ә емшәндәрен өҙөргә тәҡдим итә. Йәнәһе, уның урынына икенселәре үҫеп сығасаҡ, картуф көҙгә тиклем сәскә атып ултырасаҡ. Өсөнсөләр бөрөләрҙе асылырға ирек бирмәйенсә өҙөп алыу яғында. Ҙур майҙанда быларҙы эшләү ауырыраҡ, әлбиттә. Әммә бәләкәй баҡсала тәжрибә үткәреп ҡарарға мөмкин.
Ғалимдарҙың тәжрибәләре күрһәтеүенсә, сәскәләрҙе, бөрөләрҙе өҙөү картуф сорттарына төрлөсә йоғонто яһай. Уртаса өлгөргәндәренең уңышы арта, иртә өлгөргәндәрҙекендә үҙгәрештәр булмаған. Баҡсасылар картуфты алырға ике аҙна ҡалғас, һабағын сабырға тәҡдим итә. Былай эшләһәң, ҡабығы тиҙ ҡалынаясаҡ. Уңыш та оҙаҡ һаҡланасаҡ.
...

Картуф бесән аҫтында үҫә
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 4-07-2018, 08:00


Картуф бесән  аҫтында үҫә
Йортобоҙ һаҙлыҡлы урында ултыра. Шуға ла июнь айында ла баҡса еребеҙ кипмәй. Картуфты күп йылдар инде бесән аҫтында үҫтерәбеҙ. Был ысул баҡсалағы эште лә еңеләйтә. Сүбен утарға ла, күмергә лә кәрәкмәй. Картуфты 20 – 25 см ҡалынлығында бесән йәки һалам менән ҡапларға кәрәк. Алдан шыттырылғаны тиҙ сыға. Дым яҡшы һаҡлана. Көҙ еткәс, һаламын ғына йыйып алаһың, картуфты тупраҡтан таҙартырға ла кәрәкмәй. Һарай янында кәбән, эҫкерт ултыртылған урында һеҙ ҙә ошо ысул менән картуф сәсеп ҡарағыҙ.
В. НУРИЕВ.
Илеш районы.
...

Июлдә баҡса эштәре
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 3-07-2018, 08:00


Июлдә баҡса эштәре
Июль – баҡсасылар өсөн мәшәҡәтле осор. Был айҙа улар түтәлдәрҙәге сүп үләндәрен утай, ҡоротҡостарға ҡаршы көрәшә, ултыртҡан йәшелсәһенә һыу һибә.
Июлдә еләк өлгөрә, ҡарағат, крыжовник, сейә бешә. Емеш ағастарына ике аҙнаға бер мәртәбә генә һыу һибергә мөмкин. Емештәрен йыйып алғас, фосфор-калий ашламалары менән туҡландырығыҙ. Еләкте йыйғандан һуң, мыйыҡтарын ҡырҡырға онотмағыҙ. Емеше өлгөргәндә зарарлы ҡорт төшкән ағастарҙы эшкәрткәндә химик препараттар ҡулланыу тыйыла. Тәмәке, һуған, һарымһаҡ төнәтмәләрен генә һибергә мөмкин.
Ҡыяр мул уңыш бирһен тиһәгеҙ, кесерткәндән үҫемлектәрҙе туҡландырыу өсөн шыйыҡса әҙерләгеҙ. Ул тупраҡты файҙалы матдәләр менән байыта. Кишер, сөгөлдөргә бер биҙрәгә бер стакан иҫәбенән тоҙло һыу һибегеҙ. Сөгөлдөрөгөҙ баллыраҡ булыр. Помидорҙы тиреҫле тупраҡҡа ултыртмағыҙ, ундай тупраҡ япраҡҡа, ботаҡҡа күп көс бирә. Сәскә атҡас, әсетке һибегеҙ. Һыйыр тиҙәгенән яһалған әсеткегә һыу ҡушып, төптәренә һибеү ҙә файҙалы. Помидорҙа фитофтороз булмаһын өсөн йод иретмәһен ҡулланығыҙ. Баклажан менән борос мул уңыш бирһен һәм улар һеркәләнһен өсөн даими һелкетеп тороғоҙ.

...

Үҙе бәләкәй булһа ла, зыяны…
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 1-07-2018, 08:00


Үҙе бәләкәй булһа ла, зыяны…
Ҡырмыҫҡа урман санитары булһа ла, баҡсасылар өсөн ул баҡса ҡоротҡосо. Сөнки үҫемлектәрҙе сирләтеп, ерҙә иләүҙәр эшләйҙәр. Был мәшәҡәт тыуҙырыусы нәҙекәйбилдәрҙән нисек ҡотолорға?
1. Ҡырмыҫҡа ҡырҡыу еҫте яратмай. Уларҙы ҡурҡытыу өсөн ыҫланған балыҡ башы, помидор һабағы, һарымһаҡ һабағы һалырға ярай.
2. Ояларына эҫе көл һибегеҙ. Йөрөгән юлдарына көнбағыш майына шампунь, аш һеркәһе һалып эшләнгән шыйыҡсаны һалырға була. Һуңынан иләүҙе ҡаплап ҡуйығыҙ.
3. Тәмәке, эзбиз һалырға ла мөмкин.
4. Ҡырмыҫҡаларҙы юҡ итеү өсөн эҫе һыу йәки кәрәсин һибергә лә була.
5. Нәҙекәйбилдәргә татлы ҡапҡан эшләргә лә мөмкин. Бының өсөн бер ҡалаҡ шәкәргә ярты ҡалаҡ бор кислотаһы һалып, ярты литр һыуҙа иретегеҙ ҙә, ҡырмыҫҡалар йөрөгән урындарға ҡуйығыҙ....

Ни өсөн һарымһаҡ һарғая?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 24-06-2018, 08:00


Ни өсөн һарымһаҡ һарғая?
1. Көҙгөһөн һарымһаҡты иртәрәк ултырт­һағыҙ, ул һарғаясаҡ. Шуға ла уны октябрҙең икенсе яртыһында ултыртырға кәрәк. Шытып өлгөрмәҫкә тейеш.
2. Яҙғыһын ҡырау йыш булһа ла һарғая.
3. Көндәр эҫе торғанда йышыраҡ мул итеп һыу һибегеҙ. Дым етмәгәндә был үҫемлек һулый башлай.
4. Һарғайыуға һуған себене кеүек ҡорттар ҙа сәбәпсе. Шуға ла һарымһаҡҡа көл һибеп тороғоҙ. Янына кишер сәсһәгеҙ, бигерәк тә яҡшы.
5. Бәшмәк ауырыуҙары булмаһын өсөн һарымһаҡты ултыртҡанда уны эшкәртегеҙ.
6. Калий етмәгәндә лә һарымһаҡ һарғая. Тупраҡты калий сульфаты менән туҡландырығыҙ....

Көл менән һабындан бөжәктәр ҡурҡа
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 17-06-2018, 07:30


Көл менән һабындан бөжәктәр ҡурҡа
Баҡсасылар, кәбеҫтә үҫтерә алмайым, ҡорт ашай, йә күсәнләнмәне, тип зарлана. Минең баҡсамда ул емерелеп уңа. Был йәшелсә дым ярата. Уға көн һайын бер төпкә бер күнәк иҫәбенән йылымыс һыу һибәм. Аҙнаһына бер мәртәбә кер һабыны иретмәһен бөркәм. Июль айында шулай эшләгәндә, бер бөжәк тә булмай. Күсәне күренә башлағас, кәбеҫтә күбәләктәрен ҡурҡытыу өсөн ике тапҡыр еҫле тәмәке һибәм. Көлдө лә йыш ҡулланам. Ул бер яҡтан ашлама булып торһа, икенсенән, зарарлы бөжәктәрҙе, ҡарышлауыҡтарҙы ла үлтерә. Көлгә кер һабыны ҡушып, кәбеҫтә япраҡтарына һалырға мөмкин. Йәшелсә үҫтергәндә бер ниндәй ҙә химик препаратты ҡулланмайым. Һыйыр тиҙәген әсетеп һалһаң, кәбеҫтә ҡотороп үҫә. Үҫтереп ҡарағыҙ. Тиҙ өлгөрә торған кәбеҫтәләрем үҫеп етеп, күсәне ярыла башлаһа, уны 180 градусҡа бороп ултыртам. Тамырҙары өҙөлгәс, һабаҡта үҫмәй, һулымай ҙа.

З. САФИНА.
Ҡырмыҫҡалы районы....

Помидорҙың уңышын нисек арттырырға?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 10-06-2018, 08:00


Помидорҙың уңышын нисек арттырырға?
Башҡа йәшелсә культуралары кеүек, помидор ҙа үҙенә иғтибар талап итә, шунһыҙ юғары уңышҡа өмөтләнәһе түгел. Үҫентене асыҡ тупраҡҡа ултырт­ҡас, яҡшы итеп һыу һибеп, ашламалар менән туҡландырһаң, ул бик көслө итеп тармаҡлана. Тамыры көслө булһа, уңышты ла мул бирә.
Беренсе туҡландырыу ике аҙна үткәс башҡарыла. Һәр квадрат метрға 30 г иҫәбенән ҡатнаш ашлама – нитрофос менән туҡландыралар. Бының өсөн шул ашламаны бер күнәк һыуҙа яҡшылап иретәләр һәм һәр үҫемлекте 1 л иҫәбенән иретмә менән ашлайҙар ҙа, мул итеп һыу һибәләр. Икенсе тапҡыр үҫемлектәрҙе емеше ярала башлағанда, азотлы ( мочевина) һәм калийлы (көл) ашламалар менән туҡландыралар. Өсөнсө тапҡыр минераль ашламалар һибергә кәрәк. Һыйыр тиҙәге иретмәһе һалһағыҙ, тағы ла яҡшы. Бер күнәк һыйыр тиҙәгенә алты күнәк һыу ҡушығыҙ. Ҡош тиҙәген дә һалырға була. Бер өлөш тиҙәккә 10 – 12 өлөш һыу алына. Тамырҙарға үтеп инһен өсөн бер төпкә бер литрҙай ашлама китә....

Виноград иғтибар талап итә
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 8-06-2018, 08:00


Виноград иғтибар талап итә
Йыл һайын виноград алып ултыртам. Ниңәлер тамыры ерегеп китә алмай. Сәбәбе нимәлә икән?

Т. Ғәлиева.
Дыуан районы.

Виноград үҫтереп ҡарарға теләгегеҙ булһа, беҙҙең һалҡын климат шарттарына сыҙам «Изабелла», «Платовский», «Юбилейный», «Башкирский ранний», «Башкирский изумруд» сорттарына туҡталығыҙ. Тәлгәштәре бәләкәй генә булһа ла, 32 градус һалҡынға да түҙәләр. Үҫентеләрҙе баҙарҙан алмауығыҙ хәйерле, ышаныслы баҡсасыларҙан ғына алырға кәрәк....


  • Ҡолаҡ һал!
  • Йондоҙнамә (9-15 июль)
  • Олатай иҫтәлеге
  • Бейей-бейей оҫтарған
  • Тыңлауһыҙ ҡыҙ
  • Ашыҡтырма, яҙмыш...
  • «Өнһөҙ һуғыш»ты оҙаҡҡа һуҙмағыҙ
  • Мәңге йәш булыу сере
  • Ғашиҡтар бер-береһен һүҙһеҙ ҙә аңлай
  • Башҡортостанда дәүләт символикаһы тураһындағы закон үҙгәртелде



  • Радио Юлдаш FM