НАВЕРХ
Төп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Выборы 2018 Архив
°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °

Помидорҙың япрағы ни өсөн сөрөшә?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // Вчера, 07:00


Помидорҙың япрағы ни өсөн сөрөшә?
Япраҡтары ҡуйы булған үҫентеләргә яҡтылыҡ насар төшһә, кәрәгенән артыҡ һыу һипкәндә, тупраҡты йомшартып тормағанда төрлө сирҙәр йыш тарала. Үҫемлектәрҙә ҡоротҡостар бармы-юҡмы икәнлеген дә тикшерегеҙ.
Үҫемлек үҫкән шарттарҙы ҡарағыҙ. Йыш ҡына уларға дым етмәй. Йәки, киреһенсә, ул артыҡ була. Оҙайлы ямғыр булып, көндәр һыуытып ебәрһә лә, помидор үҫентеһе сирләй башлай....

Һуғандың өлгөргәнен нисек белергә?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 17-09-2018, 07:00


Һуғандың өлгөргәнен нисек белергә?
Һуғанды ваҡытынан алда йыйһаң, ул формалашып етмәй. Ә һуңға ҡалһаң, төрлө ҡоротҡос үтеп инеп, уңышҡа зыян килтерергә мөмкин. Уны йыйыу ваҡытын билдәләүе ҡыйын түгел.
1. Һабаҡтары һарғая, кибә, түтәлгә ята башлай.
2. Математик ысул менән дә иҫәпләргә мөмкин. Уны ултырт­ҡандан һуң 68 – 83 көндә өлгөрә. Шулай уҡ йәйҙең нисек килеүенә лә иғтибар итергә кәрәк. Әгәр һыуыҡ булып, йыш ямғыр яуһа, һуғандың үҫеше оҙағыраҡҡа һуҙыла. Шулай ҙа оҙаҡҡа ҡалырға ярамай. Ямғыр ваҡытында тамырлана.
3. Һуғанды дөрөҫ йыйырға кәрәк. Йолҡоп алынған уңышты ҡояшта әйләндерә- әйләндерә киптерергә. Һуңынан еләҫ урында бер нисә көн тоторға. Ҡыяҡ ҡалдыҡтарын өҙөргә ярамай: ундағы туҡлыҡлы матдәләр йәшелсәнең өлгөрөп етеүенә ярҙам итә. Һуған 0 градуслы бинала яҡшы һаҡлана.
...

Гүзәллек булдырыусы
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 13-09-2018, 06:00


Гүзәллек  булдырыусы
Учалы ҡалаһынан 77 йәшлек Рәүил Хәйруллин үҙе йәшәгән күп ҡатлы йорт алдын гөл-сәскәгә күмгән

Төҙөк, таҙа йәшәүгә үтә уңайлы Учалы ҡалаһы йәйгеһен бигерәк матур – тулыһынса гөл-сәскәгә күмелә! Шул гүзәллекте тыуҙырған кешеләрҙең береһе күршебеҙҙә йәшәй. Ғәҙәттә, гүзәллекте ҡатын-ҡыҙ булдыра, ә беҙҙең күрше – көслө заттан: етмеш ете йәшлек Рәүил Хәйруллин ҡара яҙҙан күп ҡатлы йорто янында ер менән булыша башлай һәм ҡар яуғанға тиклем шул кескәй баҡсаһын, бәләкәй баланы ҡарағандай, тәрбиәләүҙән туҡтамай. Әллә күпме ағас, ҡыуаҡ килтереп ултыртҡан, түтәлдәр яһап, гөлдәр үҫтергән Рәүил Закир улы, ҡышҡыһын машиналар тапамаһын өсөн, баҡсаны бер яҡлап кәртәләп тә алды. Юҡҡа барыһы ла туҡ, ә ул кәртәгә рәшәткәләрҙе сүплеккә ырғытылған төҙөлөш материалдары араһынан эҙләп табып, бысып, ҡырҡып, йүнәтеп алған....

Картуфты нисек һаҡларға?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 11-09-2018, 14:26


Картуфты нисек һаҡларға?
Картуфты ҡаҙып алырға бер аҙна ҡалғас, уның һабағын 10 – 15 сантиметр ҡалдырып сабып ташларға кәрәк. Әммә һабаҡҡа тейеүенә юл ҡуйырға ярамай. Сөнки һабаҡ йыш ҡына фитофтора менән зарарлан­ған була. Сирле картуф тәүҙә ҡара-зәңгәр­һыу, һуңынан көрән таптар менән ҡаплана. Әгәр ҙә ашарға уйлаһағыҙ, зарарланған урындарын ҡырҡып ташлағыҙ. Ҡаҙып алынған картуфты елдә һәм ҡояшта 40 минуттан артыҡ тоторға ярамай. Әммә һаҡларға һалынғанын яҡшы итеп киптерергә онотмағыҙ. Ҡорттар (проволочница) зарарлаған булһа, оҙаҡ һаҡланмай, уңышты ҡутырлата.
Картуфҡа ҡайһы саҡта ҡара тәпәй (черная ножка) тигән сир ҙә йоға. Ул бәләкәй генә йәрәхәт рәүешендә була.
Айлап ямғыр яуғанда ла картуф төрлө бактерия менән зарарланып сирләй. “Икенсе икмәк”те һаҡлау өсөн иң ҡулай температура +2, +5 градус. Сағыштырмаса дымлылыҡ 70 – 75 процент булырға тейеш.
...

Бысҡы сүбе - серетмә
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 5-08-2018, 07:00


Бысҡы сүбе - серетмә
Серетмә яһау өсөн бысҡы сүбен ҡатлам-ҡатлам итеп өйөгөҙ. Бер ҡатламдың яҡынса ҡалынлығы 30 см булырға тейеш. Беренсе ҡатламды яҡшылап еүешләйҙәр һәм ашлама иретмәһе һибәләр. Икенсе ҡатламға ла һыу һәм ашлама һибергә. Өйөмдөң дымлылығын даими һаҡларға кәрәк. Серетмә 3 – 4 айҙан әҙер була.
100 кг бысҡы сүбе өсөн 100 г суперфосфат, 700 г калий хлориды кәрәк.
Яҙ көнө серетергә ҡуйған бысҡы сүбе өҫтөнә 10 – 12 см ҡалынлыҡта тупраҡ һалып, ҡабаҡ, ташҡабаҡ, хатта ҡыяр ҙа үҫтерергә мөмкин.
Тауыҡ тиҙәге ярҙамында ла серетмә яһарға була. Бының өсөн уларҙы бергә- бер күләмендә ҡушалар. Өйөлгән серетмәгә ризыҡ ҡалдыҡтары, сүп үләндәре, һалам, торф та өҫтәргә ярай.
...

Пион сәскә атһын өсөн
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 29-07-2018, 07:00


Пион сәскә  атһын өсөн
Баҡсалағы пиондарым сәскә атмай. Бының нилектән булыуы мөмкин?
Р. Вәлиева.
Иглин районы.

Пиондар күләгәле, артыҡ дымлы урынды яратмай. Шуға уларҙы ҡыйыҡ башынан һыу төшөп торған стена буйҙарына ултыртмағыҙ. Был сәскәне бүлеп ултыртһағыҙ ҙа, ул 1 – 2 йылдан һуң ғына сәскә атасаҡ.
Иҫке тамырҙан улар оҙаҡ көс йыя. Ултыртҡандан һуң 4 – 5 йыл теймәгеҙ. Азотлы ашламалар менән йыш туҡландырып торһағыҙ ҙа сәскә атыуҙан туҡтаясаҡ. Әсе тупраҡты ла яратмай. Йыл ҡоро йәки ямғырлы килгәндә лә үҫемлек сирләй. Сысҡандар тамырын зарарлаһа ла, үҫә алмаясаҡ....

Баҡсам тулы рауза гөл
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 22-07-2018, 07:00


Баҡсам тулы  рауза гөл
Рауза (роза) – баҡсасыларҙың иң яратҡан сәскәләренең береһе. Уның матурлығы, оҙаҡ сәскәгә күмелеп ултырыуы һоҡландыра. Төрлө төҫтәге сәскә атып ултырыусы үҫентеләр күңелде йәйгеһен генә түгел, көҙ ҙә ҡыуандыра. Беренсе сәскә атыу осоро июндә була. Сәскә атып бөткән ботаҡтарҙы ҡырҡып алырға кәрәк. Гөлдә яңы ботаҡтар үҫеп сығып, ул ҡабаттан сәскә атасаҡ. Розаларҙы яҙ ултыртһағыҙ, август уртаһына тиклем кипкән сәскәһен генә түгел, сәскәнең бөрөһөн дә ҡырҡығыҙ. Сөнки нығынып етмәгән үҫемлектең туҡлыҡлы матдәләре һәм көсө сәскә атыуға китәсәк. Былай эшләмәһәгеҙ, ҡыуаҡ үҫеүҙән туҡтарға мөмкин һәм насар ҡышлаясаҡ. Үҫентенең ботағын ҡыйыҡ итеп, иҫке бөрөнән 5 – 6 см юғарыраҡ киҫегеҙ. Ҡырҡҡан урынды баҡса ыҫмалаһы менән һылап ҡуйығыҙ. Үҫемлектә сәскә бөрөләренең һанын да тикшерегеҙ. Барыһын да ҡалдырһаң, сәскә ҙур булмай. Һәр ботаҡта бер үҙәк бөрө генә ҡалһын. Ҡалғандарын йолҡоғоҙ.
Сәскә атыу ваҡытын оҙонайтыу өсөн сәскәне ҡырҡыу ғына етмәй. Үҫкәндә, сәскәгә бөрөләнгәндә тупраҡты даими йомшартығыҙ, һыу һибегеҙ. Һыу йылы булырға, тамырға ғына ҡойолорға тейеш. Раузаларҙы ашламалар менән туҡландырырға ла онотмағыҙ. Миҙгел дауамында, ер ҡарҙан әрселгәс, сәскә атыр алдынан 2 – 3 мәртәбә тауыҡ тиҙәге төнәтмәһе лә ҡойоғоҙ. Был сәскә азотлы ашламалар­ҙы яратмай. Баҡыр, тимер, марганец булған препараттар менән эшкәртһәң, үҫентеләр сирләй башлай. Бөжәктәр зарарламаһын өсөн «Интавир» препараты менән эшкәртеү талап ителә. Рауза ҡыуағы ҡыш туңмаһын өсөн бысҡы сүбе, шыршы ботаҡтары менән ҡапларға кәрәк. Бесән, һалам үҫемлекте серетә....

Селтәрең матур, кем теккән?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 13-07-2018, 07:30


Селтәрең матур, кем теккән?
«Игеҙәктәр – биҙәктәр!» – был ихлас күңелле, эскерһеҙ ҡыҙҙар­ҙы күргәс тә башҡа килгән иң беренсе уй ошо булды. Көләс йөҙҙәр, осҡор күҙҙәр иғтибарҙы әллә ҡайҙан яулап тора, ҡыҙҙарҙың үтә алсаҡлығын иҫәпкә алғанда, күңел үҙенән-үҙе уларға тартыла.
Игеҙәктәр менән «ситтән тороп» күптән таныш инем. Сөнки Баймаҡ районының Ярат ауылынан Алина һәм Алита Хисмәтуллиналар бала саҡтан матбуғат ҡаҙанында ҡайнап үҫте, мәктәп йылдарында «Йән­шишмә», «Аманат»тың йәш хәбәрселәре булды. Тел, тарих, мәҙәниәт менән ҡыҙыҡһынған маҡсатлы ҡыҙҙар юғары уҡыу йортонда ла төрлө йәмәғәт эшендә, ғилми-ғәмәли конференцияла, конкурста әүҙем ҡатнаша, исемле стипендияларға лайыҡ була. М. Аҡмулла исемендәге БДПУ - ны ҡыҙыл дипломға тамамлағас, тырыш ҡыҙҙарҙы университетта эшкә ҡалдыралар. Белемдәрен артабан камиллаштырыу маҡсатында улар аспирантураға уҡырға инә. Конферен­цияларҙа сығыш яһау, ғилми йыйынтыҡтарҙа мәҡәләләр баҫтырыу менән бер рәттән, төрлө проект менән дә шөғөлләнәләр. Бөгөн улар икеһе лә филология фәндәре кандидаттары. Ә Алита йәш ғалимдарҙың ғилми эштәре конкурсы һөҙөмтәләре буйынса Башҡор­тостан Республи­каһы Башлығы грантына ла эйә булған....

Кәбеҫтә ярылмаһын өсөн
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 10-07-2018, 07:30


Кәбеҫтә ярылмаһын өсөн
Ҡайһы бер кәбеҫтәләрҙең күсәне үҫкән ваҡытта ярыла. Ваҡытында ҡырҡып алмаһаң, иртә өлгөрә торған кәбеҫтәнең ярылыуын көт тә тор. Сөнки уларҙың япраҡтары йомшаҡ. Әммә быға юл ҡуймаҫҡа мөмкин.
Кәбеҫтәне тейешенсә ашламалар менән туҡландырһаң, йылыла үҫһә, матур булып ҙурая. Көндәр һыуытҡан ваҡытта япраҡ туҡымалары тупаҫлана (һыуҙы һаҡлар, һалҡындар­ға ҡаршы көрәшер өсөн). Йылытып ебәрһә, эстән туҡымалар үҫә башлай һәм бына шулар арҡаһында иҫке япраҡтар ярыла. Кәбеҫтәгә даими рәүештә һыу ҙа һибеп тороғоҙ, үҫкән ваҡытында ғына ашлағыҙ. Күсәнләнә башлағанда әҙерәк туҡландырырға кәрәк.

...

Сәскәһен ниңә өҙәләр?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 8-07-2018, 08:00


 Сәскәһен ниңә өҙәләр?
Баҡсасылар араһында картуф сәскәһен өҙөү-өҙмәү тураһында бәхәстәр күп. Ҡайһы берәүҙәрҙең фекеренсә, былай эшләһәң, картуфта аҡһым һәм С витамины күп була. Икенселәр сәскәне түгел, ә емшәндәрен өҙөргә тәҡдим итә. Йәнәһе, уның урынына икенселәре үҫеп сығасаҡ, картуф көҙгә тиклем сәскә атып ултырасаҡ. Өсөнсөләр бөрөләрҙе асылырға ирек бирмәйенсә өҙөп алыу яғында. Ҙур майҙанда быларҙы эшләү ауырыраҡ, әлбиттә. Әммә бәләкәй баҡсала тәжрибә үткәреп ҡарарға мөмкин.
Ғалимдарҙың тәжрибәләре күрһәтеүенсә, сәскәләрҙе, бөрөләрҙе өҙөү картуф сорттарына төрлөсә йоғонто яһай. Уртаса өлгөргәндәренең уңышы арта, иртә өлгөргәндәрҙекендә үҙгәрештәр булмаған. Баҡсасылар картуфты алырға ике аҙна ҡалғас, һабағын сабырға тәҡдим итә. Былай эшләһәң, ҡабығы тиҙ ҡалынаясаҡ. Уңыш та оҙаҡ һаҡланасаҡ.
...


Борьба с коррупцией

[/aviable]

  • Һуңлап килгән аҡыл
  • Ҡолаҡ һал!
  • Таңым нуры инең
  • Тәүге һөйөү шундай ҡыҫҡа булды
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (14.09.2018)
  • «Уҡыусың рәхмәтле булһын»
  • «Салауат Юлаев» - «Локомотив»! Кем-кемде?
  • Тормош үҙе йәшәргә өйрәтә
  • Үәт, ҡыҙыҡ! (31.08.2018)
  • Ылау (Хикәйә)



  • Радио Юлдаш FM